დამკრძალავი ბიურო მცხეთისთვის - სარიტუალო მომსახურება ქალაქსა და მუნიციპალიტეტის სოფლებში, ბრიგადა თბილისიდან 24/7

გზა დედაქალაქიდან მცხეთამდე და მუხათგვერდის სასაფლაო

მცხეთა მტკვრისა და არაგვის შესართავთან დგას. ჩვენი ავტომობილები საბურთალოდან დიღმის მხარეს გადიან და ჩრდილოეთისკენ იმ გზას მიუყვებიან, რომლის პირას, თბილისის განაპირა ნაწილში, მუხათგვერდის სასაფლაოა გაშენებული. ეს გარემოება ოჯახისთვის ორმაგად სასარგებლოა. მცხეთელები, ვისაც ახლობლის დედაქალაქში დაკრძალვა სურთ, მუხათგვერდამდე მოკლე მანძილს გადიან და პროცესიას თბილისის ცენტრის საცობებში ჭედვა არ უწევს. ხოლო თბილისიდან სოფლის სასაფლაოზე მიმავალ სტუმრებს ეს მარშრუტი კარგად ახსოვთ, ამიტომ შესახვედრი პუნქტის დათქმა ადვილია.

ერთი საათი ის დროა, რომელსაც ოჯახს პირველივე საუბარში ვპირდებით. ღამის საათებში ეკიპაჟი ხშირად უფრო ადრე ჩნდება, დილისა და საღამოს პიკში კი დისპეჩერი გზაზე მძღოლთან კავშირს არ წყვეტს და შეფერხების შემთხვევაში ოჯახს თავად ურეკავს.

ძველი დედაქალაქი და ქართული ეკლესიის ცენტრი

მცხეთა იბერიის, ძველი ქართლის სამეფოს სატახტო ქალაქი იყო, სანამ მეხუთე საუკუნეში სამეფო კარი თბილისში არ გადავიდა. დღესაც ის საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მთავარ ცენტრად ითვლება. 1994 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიყვანა „მცხეთის ისტორიული ძეგლები“: სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი ქალაქის გულში, სამთავროს მონასტერი და ჯვრის მონასტერი მაღალ კლდოვან თხემზე, საიდანაც მდინარეების შეერთება და მთელი ქალაქი მოჩანს.

ჩვენთვის ეს ნაგებობები, პირველ რიგში, ორიენტირებია. მისამართის ახსნისას ოჯახები ხშირად ამბობენ, რომ სახლი სვეტიცხოვლის ზემოთაა ან სამთავროსკენ მიმავალ ქუჩაზე, და მძღოლი ამ მინიშნებით პოულობს ჭიშკარს. ისტორიული ნაწილის ქუჩები ვიწროა და დღისით სტუმრებით სავსე, ამიტომ კატაფალკის დასაყენებელ ადგილს წინასწარ ვარჩევთ, ხოლო გამოსვენების დღის მსვლელობას ისე ვგეგმავთ, რომ მომლოცველებისა და ტურისტების ნაკადს არ შეეჯახოს.

წესის აგება ტაძარში: გადამწყვეტი სიტყვა სამღვდელოებას ეკუთვნის

მორწმუნე ოჯახების უმეტესობას სურს, რომ გარდაცვლილს წესი ეკლესიაში აუგონ, და მცხეთაში ეს სურვილი თითქმის თავისთავადია. თუმცა აქ სიცხადე მნიშვნელოვანია: იქნება თუ არა წესის აგება კონკრეტულ ტაძარში, რა საათზე და რა ფორმით, ამას მღვდელმსახურები წყვეტენ და არა დამკრძალავი ბიურო. მონასტრების ტერიტორიაზე ან ისტორიული ტაძრების გალავანში დაკრძალვას ჩვენ არ ვაწყობთ და არც ვპირდებით.

ჩვენი როლი პრაქტიკულია. მას შემდეგ, რაც ოჯახი მოძღვართან შეთანხმდება, სასახლე დათქმულ საათზე მიგვაქვს ეკლესიამდე, მსახურების დასრულებამდე გარეთ ველოდებით, მერე კი მიცვალებულს სასაფლაოსკენ მივაცილებთ. სოფლებში, სადაც ოჯახს საკუთარი სამრევლო ჰყავს, მღვდელი პანაშვიდზე ხშირად თავად მოდის სახლში, და ამ შემთხვევაში ბრიგადა ოთახსა და სკამებს მის მისვლამდე ამზადებს.

მუნიციპალიტეტის სოფლები: საგურამოდან მუხრანამდე

მცხეთის მუნიციპალიტეტი ქალაქის ფარგლებს ბევრად სცდება და ათობით დასახლებას მოიცავს. მათ შორისაა საგურამო, ნატახტარი, წეროვანი, მუხრანი, მისაქციელი და წილკანი. თითოეულს თავისი იერი აქვს, მაგრამ ბრიგადისთვის კითხვები ყველგან მსგავსია: რამდენად ახლოს მიდის მანქანა ჭიშკართან, ეტევა თუ არა ეზოში კარავი, საიდან მოდის დენი მაცივრისთვის და სად არის ოჯახის საგვარეულო საფლავი.

სოფლის მისამართზე ქუჩის სახელი ან სახლის ნომერი ხშირად არ არსებობს. ასეთ დროს გვეყოფა ორიენტირი: სკოლა, სოფლის ეკლესია, მაღაზია ან მთავარი გზიდან გადასახვევი. ოჯახის ერთ-ერთი წევრი მძღოლს ტელეფონით უხსნის ბოლო მონაკვეთს, ან გზის პირას გამოდის და ხელს გვიქნევს.

წეროვანი: დევნილთა დასახლების ყოფა

წეროვანი 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ აშენდა და ქვეყანაში დევნილთა ერთ-ერთ უდიდეს დასახლებად იქცა. აქ ცხოვრობენ ოჯახები, რომლებიც ახალგორიდან, ლიახვის ხეობიდან და ცხინვალის მხრიდან წამოვიდნენ. სახლები ერთი ტიპის პატარა კოტეჯებია, მწკრივებად ჩამწკრივებული, მცირე ეზოებით.

შიგნით ოთახები კომპაქტურია, ამიტომ სასახლე-მაცივრის დასადგმელ ადგილს ოჯახთან ერთად ვარჩევთ, ზოგჯერ ავეჯის გადაწევითაც. კარავს ხშირად ღობის გასწვრივ ან ორ სახლს შორის ვდგამთ, მეზობლების თანხმობით. შეიძლება ოჯახს წინაპრების სასაფლაოზე მისვლა აღარ შეეძლოს, და მაშინ ადგილობრივ ადმინისტრაციასთან ერთად ახალ ადგილს ვეძებთ, ან თბილისის სასაფლაოს ვარიანტებს ვთავაზობთ.

კერძო სახლი და ეზო: გამოსვენება კარვის ქვეშ

მცხეთასა და მის სოფლებში საცხოვრებლის უმეტესობა კერძო სახლია ეზოთი, და გამოსვენება ტრადიციულად სწორედ აქ იმართება: დიდ ოთახში ან ეზოში, ფარდულის ან კარვის ქვეშ. ბრიგადა ჩამოიტანს სასახლე-მაცივარს, რომლის დღიური ფასი 80 ლარია, და საჭიროებისას ეზოში სამგლოვიარო კარავს აწყობს, 250 ლარიდან. კარავი სტუმრებს წვიმისა და მცხუნვარე მზისგან იცავს, ხოლო სკამებს მის ქვეშ რიგებად ვალაგებთ, რომ მოსამძიმრეები მწკრივად ჩაუარონ სასახლეს.

• დენის წყარო: მაცივარს ჩვეულებრივი როზეტი სჭირდება; ეზოში ამის არქონისას გრძელ კაბელს ჩამოვიტანთ.
• შემოსასვლელი: ვიწრო ჭიშკარში სასახლეს ფრთხილად შევატარებთ, ოჯახის ყვავილნარისა და ვაზის დაზიანების გარეშე.
• ღამის განათება: სოფლის ეზოში საღამოს ბნელა, ამიტომ კარვის ქვეშ ნათურებს ვკიდებთ, თუ ოჯახი ამას მოისურვებს.

სოფლის სასაფლაო და საგვარეულო საფლავი

მუნიციპალიტეტის სოფლებს, როგორც წესი, საკუთარი სასაფლაო აქვთ, სადაც ოჯახები თაობებით კრძალავენ ახლობლებს ერთ ღობეში. ადგილის გამოყოფას აქ ხშირად სოფლის თემი ან მუნიციპალიტეტის წარმომადგენელი არეგულირებს, და ოჯახმა ჩვეულებრივ იცის, ვის უნდა მიმართოს. ჩვენ ვამზადებთ საფლავს: მესაფლავეები ახალ ორმოს 400 ლარიდან თხრიან, ხოლო არსებული საოჯახო საფლავის გახსნა 350 ლარიდან ღირს.

ბევრ სოფელში მეზობლები საფლავის გათხრაში დღესაც ეხმარებიან ერთმანეთს, და ამას პატივს ვცემთ. როცა ხელი არ ჰყოფნით, ან ოჯახს დრო აკლია, ჩვენი ოსტატები დაკრძალვის წინა დღეს ჩადიან და სამუშაოს ასრულებენ. ძველ საოჯახო ნაკვეთზე ფილას ხელით ვხსნით, მეზობელი საფლავებისა და ღობის დაუზიანებლად, და დაკრძალვის შემდეგ ყველაფერს თავის ადგილზე ვაბრუნებთ.

თბილისელი ოჯახები და მცხეთის სოფლებში მცხოვრები წინაპრები

მცხეთის მიდამოები დედაქალაქთან იმდენად ახლოსაა, რომ თბილისში მცხოვრები ოჯახების ნაწილი ძველ სოფლურ კავშირს დღემდე ინარჩუნებს: ბებია-ბაბუების სახლი ისევ სოფელში დგას, საგვარეულო საფლავიც იქაა. ასეთ ოჯახში ხშირია, რომ ადამიანი მთელი ცხოვრება თბილისში ცხოვრობდა, მაგრამ განსასვენებლად წინაპრებთან მიჰყავთ.

ასეთ შემთხვევაში გამოსვენება ხშირად ორ ეტაპად იყოფა. პირველ დღეს თბილისის ბინაში ემშვიდობებიან კოლეგები და ქალაქის მეგობრები, მეორე დღიდან კი სასახლე სოფლის სახლში გადადის, სადაც მეზობლები და ნათესავები იკრიბებიან. ამ გადაადგილების დეტალები ცალკე გვერდზეა აღწერილი: ცხედრის გადასვენება რეგიონში. მცხეთის სოფლები ახლოსაა, ამიტომ ბალზამირება ჩვეულებრივ საჭირო არ არის, საკმარისია კატაფალკის სამაცივრე სექცია და სახლში დადგმული მაცივარი.

დარბაზი: უახლოესი დიდუბესა და გლდანშია

მცხეთის მუნიციპალიტეტში ჩვენი სარიტუალო დარბაზი არ გვაქვს. თუ სახლი პატარაა ან ოჯახი დიდ ნაკადს ელოდება, ყველაზე ახლოს დიდუბის ორი დარბაზია, სამოცი და ორასი ადგილით, სადაც ქელეხის სივრცეც იმავე შენობაშია. ალტერნატივაა გლდანის დარბაზი, ას ოცი ადგილით. დიდუბის დარბაზებისა და უბნის მარშრუტების შესახებ დაწვრილებით დიდუბისა და დიღმის გვერდზე მოგიყვებით.

პრაქტიკაში მცხეთელი ოჯახების უმეტესობა მაინც სახლს ან ეზოს ირჩევს. სოფლის ტრადიცია მეზობლის კარზე მისვლას გულისხმობს, და ხანდაზმული მოსამძიმრეებისთვის თბილისამდე ჩასვლა ხშირად რთულია.

ქელეხი: სახლის სუფრა ან ადგილობრივი რესტორანი

დაკრძალვის შემდეგ სუფრას ოჯახები სხვადასხვაგვარად აწყობენ. ზოგი ტრადიციულად ეზოში შლის მაგიდებს, სადაც მეზობელი ქალები კერძების მომზადებაში ეხმარებიან. სხვები ახლომდებარე რესტორანს ირჩევენ, რომ ოჯახის წევრებს მზარეულობა არ მოუწიოთ. ორივე ვარიანტში შეგვიძლია მივიღოთ მონაწილეობა: მოვიტანოთ მაგიდები და სკამები ან ადგილობრივ დაწესებულებასთან ჩვენი მენიუთი შევთანხმდეთ.

ჩვენი სამი მენიუ სტუმარზე 35, 45 და 60 ლარი ღირს, და მათ შორის არჩევანი სუფრის სიუხვესა და ოჯახის ბიუჯეტზეა დამოკიდებული. სტუმრების საბოლოო რაოდენობას ოჯახი დაკრძალვის წინა საღამოს ადასტურებს.

გარდაცვალების რეგისტრაცია და დოკუმენტები

სახლში გარდაცვალებისას ჯერ ექიმი ადგენს სიკვდილის ფაქტს და გასცემს სამედიცინო ცნობას. ამის საფუძველზე გარდაცვალება იუსტიციის სახლში რეგისტრირდება და ოჯახი მოწმობას იღებს. რეგისტრაცია იუსტიციის სახლის ნებისმიერ ფილიალში შეიძლება, და ჩვენ მას იქ ვაგვარებთ, სადაც ყველაზე სწრაფად ხერხდება, მათ შორის თბილისში. მინდობილობით ამას ჩვენი წარმომადგენელი აკეთებს, ასე რომ ახლობლებს სახლიდან გასვლა არ სჭირდებათ.

საბუთების მოგვარება, სასახლის შერჩევა, მესაფლავეები და ტრანსპორტი ერთ შეკვეთაში ერთიანდება; ამ სერვისის სრული შემადგენლობა დაკრძალვის ორგანიზების გვერდზეა.

კატაფალკის ტარიფი: ქალაქი და შორეული სოფლები

მცხეთის ქალაქის ფარგლებში კატაფალკა იმავე ფასად მოგემსახურებათ, რაც თბილისის ნებისმიერ უბანში: 150 ლარიდან, დამატებითი საგზაო გადასახადის გარეშე. ქალაქს მიღმა მდებარე სოფლებისთვის ფასი კილომეტრაჟით ითვლება: 1.5 ლარი თითო კილომეტრზე, ორივე მიმართულებით, რადგან ავტომობილი ბაზაზე ბრუნდება.

მაგალითად, თუ სოფელი ჩვენი ბაზიდან სამოც კილომეტრზეა, მანქანა სულ ას ოც კილომეტრს გაივლის, და ტრანსპორტი 180 ლარი დაჯდება. ზუსტ მანძილს დისპეჩერი სოფლის სახელით ითვლის, ხოლო თანხა იმავე საუბარში ფიქსირდება და მოგვიანებით აღარ იცვლება.

ეკონომ პაკეტი მოკრძალებული ბიუჯეტისთვის

ოჯახებისთვის, რომლებსაც ხარჯის მინიმუმამდე შემცირება სჭირდებათ, გვაქვს ეკონომ პაკეტი 1 200 ლარად. მასში შედის სასახლე, სუდარა, გაპატიოსნება, კატაფალკა და საბუთების მოწესრიგება. მცხეთის ქალაქში ეს ფასი ცვლილების გარეშე მოქმედებს, შორეულ სოფელში კი შეიძლება კილომეტრაჟი დაემატოს. კარავი, მაცივარი თუ საფლავის მომზადება საჭიროებისამებრ ემატება, და თითოეულ პოზიციას ხარჯთაღრიცხვაში ცალკე ვწერთ.

ფასები მცხეთისა და მისი სოფლებისთვის

პირველი საათები: თანმიმდევრობა მცხეთელი ოჯახისთვის

1. ექიმი. სახლში გარდაცვალებისას გამოიძახეთ ექიმი, რომელიც ფაქტს დაადასტურებს და ცნობას დაწერს.
2. ზარი ბიუროში. დისპეჩერს უთხარით ქალაქი თუ სოფელი, ორიენტირი, ეზოს ზომა და ის, სად ფიქრობთ დაკრძალვას.
3. ბრიგადის ჩამოსვლა. დაახლოებით ერთ საათში ეკიპაჟი ადგილზეა; ამასობაში ოთახი გაათავისუფლეთ და ჭიშკარი გააღეთ.
4. გეგმა ერთად. კოორდინატორთან ერთად წყვეტთ გამოსვენების ადგილს, სასაფლაოს, ქელეხის ფორმატს და ხარჯთაღრიცხვას.

ხშირად დასმული კითხვები