რა უნდა გააკეთოთ გარდაცვალების შემთხვევაში - სრული გზამკვლევი თბილისისთვის

პირველი საათი: რა უნდა გააკეთოთ და რა არა

გარდაცვალების დადასტურება მხოლოდ ექიმს შეუძლია, ამიტომ ნებისმიერი სხვა მოქმედება ამის შემდეგ იწყება. ქვემოთ მოცემულია ის, რაც პირველ საათში მნიშვნელოვანია, და ის, რაც ხშირ შეცდომად იქცევა.

• დარეკეთ 112-ზე. სასწრაფო დახმარების ექიმი ადასტურებს გარდაცვალებას და ადგენს სამედიცინო ცნობას. თუ ადამიანი ხანგრძლივად ავადმყოფობდა და ოჯახის ექიმი ჰყავდა, ცნობა მას შეუძლია გასცეს.
• უეცარი გარდაცვალებისას დაელოდეთ პოლიციას. ასეთ შემთხვევაში 112 პოლიციასაც აგზავნის, რომელიც ადგილს ათვალიერებს და წყვეტს, საჭიროა თუ არა ექსპერტიზა. ეს ფორმალური პროცედურაა და არა ეჭვი ოჯახის მიმართ.
• არ გადააადგილოთ და არ ჩააცვათ ექიმის მოსვლამდე, განსაკუთრებით უეცარი გარდაცვალებისას. ამის დრო მოგვიანებით იქნება და ამას სპეციალისტი უკეთ გააკეთებს.
• მოძებნეთ პირადობის მოწმობა გარდაცვლილისა და თქვენი. ეს ორი საბუთი ყველა შემდგომ ნაბიჯზე დაგჭირდებათ.
• დარეკეთ სარიტუალო ბიუროში ექიმის წასვლისთანავე, რომ კატაფალკა, სასახლე-მაცივარი და სპეციალისტი დროულად ჩამოვიდეს.
• ნუ ხელს მოაწერთ არაფერს, რასაც არ კითხულობთ, და ნუ გადაიხდით თანხას, რომელიც წერილობით არ არის დაფიქსირებული. ეს წესი ბიუროებსაც, სასაფლაოსაც და რესტორნებსაც ეხება.

ნაბიჯ-ნაბიჯ: პირველი სამი დღე

1. სამედიცინო ცნობის მიღება: სასწრაფოს ექიმი ან საავადმყოფო გასცემს გარდაცვალების სამედიცინო ცნობას, რომელშიც მიზეზი და დროა მითითებული. ეს საბუთი ყველა დანარჩენის საფუძველია და მის გარეშე არც მორგი, არც იუსტიციის სახლი არ მუშაობს.
2. გადაწყვეტილება, სად იქნება გამოსვენება: სახლში, სარიტუალო დარბაზში თუ მოკლე ვადით მორგში. ეს განსაზღვრავს, სჭირდება თუ არა ოჯახს სასახლე-მაცივარი და რომელ მისამართზე მივა კატაფალკა.
3. გარდაცვალების რეგისტრაცია იუსტიციის სახლში: სამედიცინო ცნობითა და ორი პირადობით იუსტიციის სახლი ან საზოგადოებრივი ცენტრი გასცემს გარდაცვალების მოწმობას, ჩვეულებრივ იმავე დღეს. რეგისტრაცია სავალდებულოა და ჩვენი თანამშრომელი მას ოჯახის ნაცვლად ასრულებს.
4. სასაფლაოს საკითხი: საოჯახო საფლავის არსებობისას სასაფლაოს ადმინისტრაცია გახსნის ნებართვას გასცემს, სხვა შემთხვევაში ახალი ადგილი მერიის შესაბამისი სამსახურის მეშვეობით გამოიყოფა. ამ ეტაპს ერთი დღე სჭირდება და მასზე დაკრძალვის თარიღია დამოკიდებული.
5. ეკლესია და სასულიერო პირი: პანაშვიდისა და წირვის დრო ეკლესიასთან თანხმდება დაკრძალვის თარიღის მიხედვით. თუ ოჯახს მოძღვარი არ ჰყავს, ბიურო ახლომდებარე ეკლესიას უკავშირდება.
6. გამოსვენების დღეები: ახლობლები და მეზობლები მოსამძიმრეებად მოდიან, ოჯახი კი ამ დროს სასახლეს, გვირგვინებს, ატრიბუტიკასა და ქელეხს არჩევს. ეს არჩევანი ხშირად მესამე პირს, ოჯახის მეგობარს ან კოორდინატორს ევალება, რომ ჭირისუფალი ფასებზე არ ფიქრობდეს.
7. დაკრძალვის დღე: დილით ბოლო გამომშვიდობება სახლში ან დარბაზში, შემდეგ ეკლესია, პროცესია სასაფლაოზე, დაკრძალვა და ქელეხი. ამ დღეს ოჯახს არაფერი უნდა უწევდეს ორგანიზაციულად, ყველაფერი წინა დღეებში უნდა იყოს დაგეგმილი.
8. მესამე დღე და შემდეგ: ტრადიციულად მესამე დღეს სასაფლაოზე მიდიან, ხოლო შემდეგ ოჯახი უკვე ორმოცის, წლისთავისა და იურიდიული საკითხების მომზადებას იწყებს, რაზეც ქვემოთ ვწერთ.

დოკუმენტები: ვინ რას გასცემს და რისთვის

საბუთების უმეტესობა ერთმანეთზეა დამოკიდებული და თანმიმდევრობა მნიშვნელოვანია: სამედიცინო ცნობის გარეშე მოწმობა არ გაიცემა, მოწმობის გარეშე სასაფლაო არ იღებს, ხოლო მოწმობის ასლების გარეშე შემდგომი იურიდიული საკითხები ჩერდება. ცხრილში ყველა საბუთი იმ რიგით არის, როგორითაც ოჯახს სჭირდება.

რჩევა: გარდაცვალების მოწმობის მიღებისთანავე გააკეთეთ რამდენიმე ასლი. ბანკი, სადაზღვევო, პენსიის სააგენტო და ნოტარიუსი თითოეული ცალკე მოითხოვს და ორიგინალი ხელიდან არ უნდა გაუშვათ.

ვადები: რა ხდება რომელ დღეს

რა ჯდება დაკრძალვა და როგორ დაგეგმოთ ბიუჯეტი

დაკრძალვის ხარჯი რამდენიმე ჯგუფისგან შედგება და ოჯახმა თითოეული ცალკე უნდა იცოდეს, რომ საერთო სურათი ჰქონდეს. სარიტუალო ბიუროს მომსახურებაში შედის სასახლე, ატრიბუტიკა, კატაფალკა, სასახლე-მაცივარი, გაპატიოსნება, მუშები და კოორდინაცია; ეს ნაწილი ფიქსირებულია და პაკეტის სახით 1 200 ლარიდან იწყება. მეორე ჯგუფი მუნიციპალური გადასახადებია: სასაფლაოს ადგილი და ადმინისტრაციის მოსაკრებელი, რომლებიც ქვითრით იხდება და ბიუროს ფასში არასდროს შედის. მესამე ჯგუფი ეკლესიის შესაწირი და მგალობლებია, მეოთხე ქელეხი, რომელიც სტუმრების რაოდენობაზეა დამოკიდებული, და მეხუთე ის, რაც მოგვიანებით მოდის: ორმოცი, წლისთავი და ძეგლი.

ბიუჯეტის დაგეგმვისას სამი რამ დაგეხმარებათ. პირველი, ითხოვეთ წერილობითი ხარჯთაღრიცხვა ყველა მომწოდებლისგან, სადაც ჩანს, რა შედის და რა არა. მეორე, გადაწყვიტეთ წინასწარ, რა არის მნიშვნელოვანი თქვენი ოჯახისთვის: ზოგისთვის სასახლე, ზოგისთვის დარბაზი, ზოგისთვის ქელეხი, და იქ არ დაზოგოთ, დანარჩენში კი ზომიერება აირჩიეთ. მესამე, გაარკვიეთ დაზღვევისა და დამსაქმებლის საკითხი: ბევრი სამსახური და სადაზღვევო პოლისი დაკრძალვის ხარჯის ნაწილს ანაზღაურებს, მაგრამ ამისთვის ქვითრები და მოწმობის ასლი სჭირდებათ.

დაკრძალვის შემდეგ: ორმოცი, წლისთავი და იურიდიული საკითხები

ორმოცი და წლისთავი

მართლმადიდებლური ტრადიციით მეორმოცე დღე და წლისთავი ხსენების მთავარი თარიღებია. ორივე თარიღზე ოჯახი საფლავს სტუმრობს, სასულიერო პირი ლოცვას აღავლენს და შემდეგ ხსენების სუფრა იმართება. წლისთავისთვის ჩვეულებრივ ძეგლიც იდგმება, რადგან ამ დროისთვის მიწა საფლავზე უკვე დამჯდარია. ორივე თარიღისთვის ეკლესია და რესტორანი ერთი კვირით ადრე უნდა დაიჯავშნოს.

სამკვიდრო და ნოტარიუსი

მემკვიდრეობის მისაღებად განაცხადი ნოტარიუსთან გარდაცვალებიდან ექვს თვეში უნდა შევიდეს. ვადის გაშვება პროცესს ართულებს და სასამართლოს საჭიროებას ქმნის. ნოტარიუსს სჭირდება გარდაცვალების მოწმობა, მემკვიდრეების პირადობა, ნათესაობის დამადასტურებელი საბუთები და ქონების დოკუმენტები. სამკვიდრო მოწმობა ექვსი თვის გასვლის შემდეგ გაიცემა, ხოლო მანამდე ქონება და ანგარიშები გაყინულია.

პენსია, ბანკი და კომუნალური

გარდაცვალების რეგისტრაციის შემდეგ ინფორმაცია სახელმწიფო ბაზებში ავტომატურად აისახება, თუმცა ოჯახმა ბანკს, სადაზღვევოს და კომუნალურ კომპანიებს თავად უნდა აცნობოს. ბანკის ანგარიშები სამკვიდრო მოწმობამდე იბლოკება, პენსია გარდაცვალების თვით წყდება, ხოლო კომუნალური ხელშეკრულებები ახალ მფლობელზე სამკვიდროს გაფორმების შემდეგ გადადის. სამსახურში დამსაქმებელს მოწმობის ასლი სჭირდება ანგარიშსწორებისა და შესაძლო დახმარებისთვის.

უცხოეთში მყოფი ახლობლები

თუ ოჯახის წევრები საზღვარგარეთ არიან და ჩამოსვლას ვერ ასწრებენ, დაკრძალვა შეიძლება რამდენიმე დღით გადაიდოს ბალზამირებითა და სასახლე-მაცივრით. სამკვიდროს განაცხადი კი საქართველოს საკონსულოში ან ნოტარიული მინდობილობით ჩამოსვლის გარეშეც შეიძლება გაკეთდეს.

ხშირად დასმული კითხვები