ქალაქი მტკვრის ველზე, დედაქალაქიდან ოციოდე კილომეტრში
რუსთავი თბილისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ქვემო ქართლში მდებარე თვითმმართველი ქალაქია. მას ქალაქის სტატუსი 1948 წელს მიენიჭა, ხოლო მისი ზრდა საბჭოთა პერიოდში აშენებულ მეტალურგიულ ქარხანას უკავშირდება. ორ ქალაქს შორის მანძილი დაახლოებით ოცი კილომეტრია, და ამ გზას ჩვენი კატაფალკები კარგად იცნობენ.
ბრიგადა თბილისიდან სამხრეთისკენ გადის და ფონიჭალის გავლით რუსთავის საავტომობილო გზაზე გადადის. ეს იგივე მიმართულებაა, რომელიც წითელი ხიდისკენ, აზერბაიჯანის საზღვრისკენ მიემართება. ქალაქის ცენტრის საცობებს ჩვენი მანქანა თითქმის არ ეხება, რადგან ბაზიდან გამოსვლის შემდეგ ძირითადი მონაკვეთი გარეთ, ფართო გზაზე გადის.
ძველი რუსთავი, ახალი რუსთავი და ნომრიანი მიკრორაიონები
ქალაქს მტკვარი ორ ნაწილად ჰყოფს. ძველი რუსთავი ქალაქის დაარსების ხანაში, სტალინური არქიტექტურის სტილში აშენდა, და მისი საცხოვრებელი სახლები მასიური კედლებითა და შედარებით ფართო სადარბაზოებით გამოირჩევა. ახალი რუსთავი გვიანდელი საბჭოთა კორპუსებით არის განაშენიანებული, და აქ მისამართი ხშირად ქუჩით კი არა, მიკრორაიონისა და კორპუსის ნომრით ითქმის: მეშვიდე, მერვე, მეთექვსმეტე, მეჩვიდმეტე და ასე შემდეგ.
ამის გამო ოპერატორი ზარისას ჯერ ნაპირს და მიკრორაიონს აზუსტებს, მერე კორპუსს, სადარბაზოს და სართულს. თუ ახლოს რამე შესამჩნევი ორიენტირია, მაგალითად სკოლა, ბაზარი ან ავტობუსის გაჩერება, ესეც გვითხარით: ღამით ერთნაირი კორპუსების რიგში სწორი სადარბაზოს პოვნას ეს რამდენიმე წუთით აჩქარებს.
ქალაქის გარშემო ბოლო წლებში ახალი მრავალსართულიანი შენობები და კერძო სახლების დასახლებებიც გაჩნდა. მათთან მისასვლელი გზა ზოგჯერ ჯერ კიდევ მოუწყობელია, ამიტომ მძღოლი გამოსვლამდე გეკითხებათ, რომელი მხრიდან ჯობია მოსვლა.
სახლის ტიპი და სასახლის ჩამოსვენება
სტალინური სახლები ძველ რუსთავში
ფართო სადარბაზო სასახლის ტარებას აადვილებს, თუმცა დაბალსართულიან ძველ სახლებში ლიფტი ხშირად საერთოდ არ არის. ბრიგადა ოთხი ან ექვსი კაცით მოდის, ხოლო მძიმე სასახლისთვის სართულებს შორის შესვენების ადგილებს წინასწარ ვარჩევთ.
მრავალსართულიანი კორპუსები ახალ რუსთავში
მაღალ კორპუსებში ლიფტი არსებობს, მაგრამ ხშირად ვიწროა და სასახლე ჰორიზონტალურად შიგ ვერ ეტევა, ზოგან კი საერთოდ არ მუშაობს. ასეთ შემთხვევაში ჩამოსვენება კიბით ხდება, და ბრიგადის უფროსი ზარისთანავე გეკითხებათ სართულს და ლიფტის მდგომარეობას, რომ საკმარისი ხალხი გამოგზავნოს.
კერძო სახლები ეზოთი
ქალაქის განაპირა ქუჩებზე და მიმდებარე დასახლებებში ბევრი ოჯახი ერთ-ორსართულიან სახლში ცხოვრობს, ჭიშკრით და ეზოთი. აქ ჩამოსვენების პრობლემა თითქმის არ დგას, სამაგიეროდ ეზოს მოწყობა სჭირდება: კარავი, სკამები, განათება და მისასვლელი კატაფალკისთვის.
ერთი საათი ზარიდან კარამდე
ჩვენი ბაზა თბილისშია, და რუსთავში ბრიგადა დაახლოებით ერთ საათში ჩადის. ღამით და დილით ადრე გზა ხშირად უფრო მოკლე გამოდის, ხოლო საღამოს დატვირთულ საათებში მძღოლი ოჯახს გზიდანვე აფრთხილებს, თუ რამდენიმე წუთით აგვიანებს. გამოძახება ოცდაოთხი საათი მიიღება, შაბათ-კვირასა და დღესასწაულებზეც.
ბრიგადასთან ერთად ჩამოდის ყველაფერი, რაც პირველ ღამეს სჭირდება: მომზადების საშუალებები, საკაცე და, თუ ოჯახმა ზარისას მოითხოვა, მაცივარიც. ამიტომ რუსთავის ოჯახს არ უწევს მეორე მანქანის ლოდინი.
ფასი რუსთავისთვის: თბილისის ტარიფი, გზის საფასურის გარეშე
რუსთავს ისევე ვემსახურებით, როგორც დედაქალაქის ნებისმიერ უბანს. კატაფალკა 150 ლარიდან ღირს, და ეს თანხა არ იზრდება იმის გამო, რომ ბრიგადა თბილისიდან მოდის. იგივე წესი მოქმედებს, როცა მიცვალებული რუსთავიდან თბილისის სასაფლაოზე ან დარბაზში მიდის.
ქალაქის საზღვარს გარეთ, ქვემო ქართლისა თუ კახეთის სოფლებში, კილომეტრაჟის ტარიფი ერთვება: 1.5 ლარი თითო კილომეტრზე, ორივე მიმართულების გათვალისწინებით. ზუსტ თანხას სოფლის დასახელებისთანავე ვითვლით და ოჯახს გადაწყვეტილების მიღებამდე ვეუბნებით.
გამოსვენება ბინაში ან ეზოში
რუსთავში საკუთარი სარიტუალო დარბაზი არ გვაქვს. ჩვენი უახლოესი დარბაზი თბილისში, ისანი-სამგორის მიმართულებითაა, და მას ირჩევენ ის ოჯახები, რომელთა სტუმრების უმეტესობა დედაქალაქიდან მოდის. რუსთაველი ოჯახების დიდი ნაწილი კი მიცვალებულს სახლში ასვენებს: ბინის დიდ ოთახში ან კერძო სახლში, ხოლო მოსამძიმრეებს კორპუსის ეზოში ან საკუთარ ეზოში იღებს.
ბინაში გამოსვენებისას ბრიგადა ოთახს ამზადებს, ავეჯს ოჯახის თანხმობით ანაცვლებს და სასახლეს ისე დგამს, რომ შესასვლელიდან გამოტანა მარტივი იყოს. კორპუსის ეზოში მოსამძიმრეების მიღებას მეზობლებთან ერთად ვათანხმებთ, რადგან ეზო საერთოა.
მაცივარი რამდენიმედღიანი გამოსვენებისთვის
როცა ოჯახი ორ ან სამ დღეს ელოდება ნათესავებს, სხეულის შენახვისთვის ვდგამთ სასახლე-მაცივარს, რომლის ღირებულება 80 ლარია დღე-ღამეში. ზაფხულში ქვემო ქართლის ვაკეზე სიცხე მკაცრია, და ამ დროს მაცივარი პრაქტიკულად აუცილებელია. მოწყობილობა ჩვეულებრივ ქსელში ირთვება, ხოლო თუ კორპუსში ძაბვა ხშირად ვარდება, ოჯახს ვთხოვთ, ეს წინასწარ გვითხრას.
კარავი და სუფრის ავეჯი ეზოსთვის
კერძო სახლის ან კორპუსის ეზოში მოსამძიმრეებს მზისა და წვიმისგან იცავს სამგლოვიარო კარავი, რომლის ფასი 250 ლარიდან იწყება. კარავს ბრიგადა თავად დგამს და შლის. თუ ეზოში სუფრაც იშლება, ვაწვდით მაგიდებსა და სკამებს: ათ სტუმარზე გათვლილი ერთი კომპლექტი 60 ლარი ჯდება, და მათ კარავთან ერთად, იმავე რეისით ჩამოვიტანთ.
სასაფლაოს არჩევა: რუსთავი, თბილისი თუ სოფელი
რუსთაველი ოჯახები სამ გზას შორის ირჩევენ. ზოგი ახლობელს ქალაქის სასაფლაოზე კრძალავს, სადაც ადგილსა და მოსაკრებელს ადგილობრივი წესით ვაზუსტებთ. ბევრ ოჯახს საოჯახო საფლავი თბილისში აქვს, რადგან წინა თაობა იქ ცხოვრობდა ან იქ არის დაკრძალული, და მაშინ პროცესია ისევ ფონიჭალის გზით ბრუნდება დედაქალაქში. მესამე ხშირი არჩევანი მშობლიური სოფელია.
ახალი საფლავის გათხრა 400 ლარიდან ღირს. თუ საოჯახო საფლავი უკვე არსებობს, მისი გახსნის პირობებს კოორდინატორი თავად არკვევს. მთელი პროცესის მართვა, მესაფლავეებით და ტრანსპორტით, შედის ჩვენს დაკრძალვის ორგანიზებაში.
მშობლიური სოფელი ქვემო ქართლში ან კახეთში
რუსთავი საბჭოთა წლებში საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან ჩამოსულმა ხალხმა დაასახლა, და ბევრ ოჯახს დღესაც აქვს კავშირი სოფელთან, სადაც მათი წინაპრები განისვენებენ. ხშირად ეს ქვემო ქართლის ან კახეთის სოფელია, ზოგჯერ კი უფრო შორეული კუთხე. ასეთ შემთხვევაში ვასრულებთ ცხედრის გადასვენებას რეგიონში მაცივრიანი კატაფალკით.
რუსთავიდან კახეთისკენ თბილისის გავლა ყოველთვის საჭირო არ არის, და მძღოლი მარშრუტს ოჯახთან ერთად წინა საღამოს არჩევს. სოფლის სასაფლაოზე საფლავის საკითხს ხშირად ადგილობრივები წყვეტენ, და კოორდინატორი მათ ოჯახის სახელით წინასწარ უკავშირდება.
სხვადასხვა ტრადიციის ოჯახები
რუსთავში და მის შემოგარენში ქართველებთან ერთად ცხოვრობენ აზერბაიჯანელი, სომეხი და სხვა თემების ოჯახები, და თითოეულს გაცილების საკუთარი წესი აქვს. ჩვენი ბრიგადა ოჯახის რწმენას ეკითხება და მას მიჰყვება. მაგალითად, მუსლიმური დაკრძალვისას ვითვალისწინებთ, რომ მიცვალებული რაც შეიძლება სწრაფად დაიკრძალოს, განბანვა ოჯახის ან თემის წესით ჩატარდეს და სასულიერო პირთან შეთანხმება ოჯახის სურვილით მოხდეს.
საბუთები და იუსტიციის სახლი რუსთავში
რუსთავს საკუთარი იუსტიციის სახლი აქვს, ამიტომ გარდაცვალების რეგისტრაციისთვის თბილისში წასვლა საჭირო არ არის. პირველ რიგში სჭირდება ექიმის მიერ გაცემული გარდაცვალების სამედიცინო ცნობა და დამკვეთის პირადობის მოწმობა. ამ ორი საბუთით ჩვენი თანამშრომელი ოჯახის ნაცვლად იწყებს გარდაცვალების მოწმობის მიღებას, რომელიც შემდეგ სასაფლაოზე და, საჭიროებისას, ბანკში ან სხვა დაწესებულებაში წარედგინება.
ქელეხი სახლში ან რუსთავის რესტორანში
კერძო სახლში ქელეხს ხშირად ოჯახი და მეზობლები თავად ამზადებენ, ჩვენ კი კარავს, ავეჯს და ჭურჭელს ვაწვდით. ბინიდან გაცილებისას ოჯახები უფრო ხშირად ადგილობრივ რესტორანს ირჩევენ, რომ სასაფლაოდან დაბრუნებულ სტუმრებს ქალაქშივე დაუხვდეთ სუფრა. ქელეხის ორგანიზებისთვის სამი მენიუ შემოგთავაზებთ, და სტუმრის ფასი მათში 35, 45 ან 60 ლარია.
პირველი საათები რუსთაველი ოჯახისთვის
- სახლში გარდაცვალებისას გამოიძახეთ სასწრაფო ან ოჯახის ექიმი, რომელიც გარდაცვალებას ოფიციალურად ადასტურებს.
- დაგვიკავშირდით და უთხარით ნაპირი, მიკრორაიონი, კორპუსი და სართული, ან კერძო სახლის შემთხვევაში ქუჩა და ახლომდებარე ორიენტირი.
- ბრიგადა დაახლოებით ერთ საათში ჩამოდის, ამზადებს მიცვალებულს და, საჭიროებისას, დგამს მაცივარს.
- კოორდინატორი იმავე დღეს გიგზავნით ხარჯთაღრიცხვას და ათანხმებს სასაფლაოს, გამოსვენების ადგილსა და ქელეხს.
- საბუთებს ჩვენი თანამშრომელი რუსთავის იუსტიციის სახლში აწესრიგებს, ოჯახს კი შინ დარჩენა შეუძლია.
რუსთავის ოჯახებისთვის მოქმედი ფასები
| მომსახურება | ღირებულება | რუსთავის თავისებურება |
|---|---|---|
| ეკონომ პაკეტი | 1 200 ლარი | მოიცავს კატაფალკას, სასახლეს, მომზადებას და საბუთებს |
| კატაფალკა | 150 ლარიდან | თბილისის ტარიფი, რუსთავამდე გზა ფასში შედის |
| გადასვენება სოფელში | 1.5 ლარი კილომეტრზე | ითვლება ორივე მიმართულებით |
| სასახლე-მაცივარი | 80 ლარი დღე-ღამეში | ზაფხულში თითქმის ყოველთვის საჭიროა |
| კარავი | 250 ლარიდან | კერძო სახლისა და კორპუსის ეზოსთვის |
| მაგიდა და სკამები ათ კაცზე | 60 ლარი | მოგვაქვს კარავთან ერთად |
| საფლავის გათხრა | 400 ლარიდან | რუსთავში, თბილისში ან სოფელში |
| ქელეხი | 35, 45 ან 60 ლარი სტუმარზე | ადგილობრივ რესტორანში ან სახლში |
ხარჯის მაგალითი: ბინა ახალ რუსთავში
წარმოვიდგინოთ ოჯახი, რომელიც ახალი რუსთავის კორპუსში ცხოვრობს: გამოსვენება სამი დღე გრძელდება ბინაში, ქელეხი ოცდაათი სტუმრისთვის ადგილობრივ რესტორანში იმართება საშუალო მენიუთი, ხოლო დაკრძალვა ქალაქის სასაფლაოზე, ახალ საფლავში ხდება.
- ეკონომ პაკეტი: 1 200 ლარი;
- მაცივარი სამ დღე-ღამეზე: 240 ლარი;
- საფლავის გათხრა: 400 ლარიდან;
- ქელეხი ოცდაათ სტუმარზე, 45-ლარიანი მენიუთი: 1 350 ლარი.
ჯამში გამოდის დაახლოებით 3 190 ლარი, რასაც სასაფლაოს მოსაკრებელი ემატება. თუ ქელეხს ოჯახი სახლში თავად გაშლის, რესტორნის თანხა აკლდება, სამაგიეროდ შეიძლება დასჭირდეს კარავი და სუფრის ავეჯი.
რა გვითხრათ პირველივე ზარისას
რაც უფრო ზუსტია პირველი საუბარი, მით ნაკლები კითხვა რჩება ღამით. ოპერატორს სასარგებლოა იცოდეს: ბინაა თუ კერძო სახლი, რომელ სართულზე და მუშაობს თუ არა ლიფტი, სად იგეგმება დაკრძალვა, რამდენი დღე გაგრძელდება გამოსვენება და ხომ არ ელოდება ოჯახი ნათესავს სხვა ქალაქიდან ან უცხოეთიდან. თუ რომელიმე პასუხი ჯერ არ იცით, ეს პრობლემა არ არის: დეტალებს კოორდინატორი ადგილზე, ოჯახთან ერთად აზუსტებს.
ხშირად დასმული კითხვები
რუსთავში მოსვლისთვის დამატებით თანხას იხდით?
არა. რუსთავი თბილისის ტარიფით ემსახურება, კატაფალკა 150 ლარიდან ღირს, და გზა ქალაქებს შორის ცალკე არ ითვლება.
რამდენ ხანში ჩამოვა ბრიგადა?
დაახლოებით ერთ საათში ზარის მიღებიდან. მძღოლი გზიდან გირეკავთ და მიკრორაიონში ან ქუჩაზე სწორ შესასვლელს აზუსტებს.
რუსთავში თქვენი დარბაზი არის?
არა. უახლოესი ჩვენი დარბაზი თბილისში, ისანი-სამგორის მიმართულებითაა. რუსთავში გამოსვენება ჩვეულებრივ ბინაში, კერძო სახლში ან ეზოში, კარვის ქვეშ ტარდება.
კორპუსში ლიფტი პატარაა. როგორ ჩამოასვენებთ სასახლეს?
კიბით, ოთხი ან ექვსი თანამშრომლით. სართულს და ლიფტის მდგომარეობას ზარისას ვკითხულობთ, რომ საკმარისი ხალხი გამოვგზავნოთ.
გვინდა დაკრძალვა კახეთის სოფელში. რა ეღირება?
კატაფალკა ქალაქგარეთ 1.5 ლარი ღირს კილომეტრზე, ორივე გზის ჩათვლით. სოფლის დასახელებისთანავე ზუსტ თანხას გეტყვით.
საბუთებისთვის თბილისში წასვლა მოგვიწევს?
არა, რუსთავს საკუთარი იუსტიციის სახლი აქვს. სამედიცინო ცნობით და თქვენი პირადობის მოწმობით ჩვენი თანამშრომელი ყველაფერს ადგილზე აგვარებს.
მუსლიმური წესით დაკრძალვას აწყობთ?
დიახ. ოჯახის ან თემის წესს მივყვებით, დაკრძალვას დროულად ვგეგმავთ და სასულიერო პირთან შეთანხმებაში ვეხმარებით, თუ ოჯახს ეს სურს.
ძველი რუსთავის სტალინური სახლიდან ახალი რუსთავის ზედა სართულებამდე, ყველა მისამართზე ერთნაირი პატივისცემით მივდივართ. როცა მზად იქნებით, მიკრორაიონი და კორპუსი უკარნახეთ მორიგეს: +995 568 33 03 18 რიჟრაჟამდეც ფხიზლობს, ბრიგადა კი დაახლოებით ერთ საათში თქვენს სადარბაზოსთან იქნება.