მუსლიმური წესით დაკრძალვა თბილისში - სწრაფად, თემთან ერთად, ტრადიციის დაცვით

მთავარი პრინციპები, რომლებსაც ვიცავთ

• სისწრაფე: საბუთებს და საფლავს ისე ვაგვარებთ, რომ დაკრძალვა გარდაცვალებიდან რამდენიმე საათში ან მომდევნო დილით შედგეს.
• ბალზამირების გარეშე: ტრადიცია მას არ იღებს, ამიტომ ცხედარს მხოლოდ გაცივებით ვინახავთ, თუ ლოდინი აუცილებელია.
• იმავე სქესის პირები: ცხედართან, განსაკუთრებით განბანისას, მუშაობენ მხოლოდ იმავე სქესის ადამიანები, თემის წევრები ან ოჯახი.
• კრემაციის გარეშე: ისლამი კრემაციას კრძალავს, და მას არასდროს ვთავაზობთ.
• სიმარტივე: ქაფანი სადა თეთრი ქსოვილია, საფლავი უბრალო, ხოლო ცერემონია ზედმეტი ბრწყინვალების გარეშე.

რას მოიცავს ჩვენი მომსახურება

საბაზო პაკეტი, 800 ლარიდან, მოიცავს გადასვენებას ქალაქში, საბუთებს, განბანის ადგილს, ქაფანს და კოორდინატორს. საფლავის მომზადება და სასახლე ცალკე ემატება, ოჯახის სიტუაციის მიხედვით. იმამის მოწვევა და თემისთვის შესაწირი ოჯახის ნებაა, და ბიუროს ფასში არ შედის.

დაკრძალვის თანმიმდევრობა

1. ზარი: ოჯახი ურეკავს ცხელ ხაზზე და ამბობს, რომ დაკრძალვა მუსლიმური წესით სჭირდება. ოპერატორი მაშინვე აფრთხილებს კოორდინატორს, რომელსაც ამ წესთან მუშაობის გამოცდილება აქვს.
2. გადასვენება: ბრიგადა ცხედარს ფრთხილად, დაფარულს გადაასვენებს. თუ ოჯახს სურს, ცხედარი სახლში რჩება განბანამდე.
3. საბუთები: კოორდინატორი პარალელურად აგვარებს გარდაცვალების მოწმობას და სასაფლაოს ნებართვას, რომ დაკრძალვა ბიუროკრატიის გამო არ შეფერხდეს.
4. განბანა: თემის წარმომადგენლები ან ოჯახის წევრები ასრულებენ რიტუალურ განბანას, ჩვენ მათ ვაძლევთ ადგილს, წყალს, ინვენტარს და ქაფანს.
5. ჯანაზა ნამაზი: იმამი ხელმძღვანელობს მიცვალებულისთვის ლოცვას, მეჩეთის ეზოში, სასაფლაოზე ან სხვა სუფთა ადგილას.
6. დაკრძალვა: ცხედარი საფლავში თავსდება მარჯვენა გვერდზე, სახით ყიბლისკენ, ანუ მექის მიმართულებით, და საფლავი ივსება.

განბანა: რას ვამზადებთ ჩვენ

რიტუალური განბანა მუსლიმური დაკრძალვის ერთ-ერთი მთავარი ნაწილია, და მას ჩვენი თანამშრომლები არ ასრულებენ, არამედ თემის ის წევრები, რომლებმაც ეს წესი იციან, ან ოჯახის იმავე სქესის წევრები. ჩვენი როლი ისაა, რომ ყველაფერი მზად იყოს: სუფთა, განცალკევებული ოთახი, თბილი წყალი, მაგიდა განბანისთვის, პირსახოცები, ქაფანის ქსოვილი და ყველაფერი, რაც თემის წარმომადგენელს სჭირდება. თუ ოჯახი განბანას სახლში ამჯობინებს, საჭირო ინვენტარს სახლში მივიტანთ, ხოლო თუ სახლში ეს შეუძლებელია, ჩვენს სამაცივრესთან არსებულ ოთახს ვთავაზობთ.

ქაფანი

ქაფანი სადა, თეთრი ქსოვილია, ჩვეულებრივ ბამბისა, რომელშიც მიცვალებულს განბანის შემდეგ ახვევენ. ტრადიციულად მამაკაცისთვის სამი ნაჭერი გამოიყენება, ქალისთვის კი ხუთი. ქაფანს ჩვენ ვამზადებთ საჭირო ზომით და რაოდენობით, ხოლო ახვევის წესს თემის წარმომადგენელი ან ოჯახი ასრულებს. თუ ოჯახს საკუთარი ქსოვილი აქვს, მაგალითად ჰაჯიდან ჩამოტანილი, რასაც ზოგი ოჯახი წლების განმავლობაში სწორედ ამისთვის ინახავს, ვიყენებთ მას.

საფლავი და მიმართულება

მუსლიმურ ტრადიციაში საფლავი ისე უნდა იყოს გათხრილი, რომ მიცვალებული მარჯვენა გვერდზე, სახით მექის მიმართულებით დაიკრძალოს. ჩვენი მესაფლავეები მიმართულებას კომპასით ადგენენ, თემის წარმომადგენელთან შეთანხმებით. ზოგი თემი საფლავის გვერდით ნიშს ითხოვს, სადაც ცხედარი თავსდება, და ამას წინასწარ ვთანხმდებით. დაკრძალვა ტრადიციულად სასახლის გარეშე ხდება, ქაფანში, მაგრამ თუ სასაფლაოს წესი ან ნიადაგის პირობები სასახლეს მოითხოვს, ვიყენებთ სადა, დაუმუშავებელ ხის სასახლეს. სად დაიკრძალოს ახლობელი, მუსლიმურ სასაფლაოზე თუ საერთო სასაფლაოს მუსლიმურ სექტორში, ამას ოჯახი თემთან ერთად წყვეტს, ხოლო ნებართვას ჩვენ ვიღებთ.

როცა სწრაფი დაკრძალვა შეუძლებელია

ზოგჯერ კანონი მოითხოვს სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზას, მაგალითად უეცარი ან ძალადობრივი გარდაცვალებისას, და დაკრძალვა ერთი ან ორი დღით გადაიწევს. ასეთ დროს ჩვენ ექსპერტიზის ბიუროსთან კავშირზე ვართ და ვცდილობთ, რომ ცხედარი რაც შეიძლება სწრაფად გადმოგვცენ. ასევე ხდება, რომ ოჯახის წევრები სხვა ქალაქიდან ან ქვეყნიდან ჩამოდიან. ასეთ შემთხვევაში ცხედარი სამაცივრე კამერაში ინახება, ბალზამირების გარეშე, და ოჯახს ვაცნობებთ, რამდენი ხნით არის ეს შესაძლებელი.

გადასვენება სხვა რეგიონში ან ქვეყანაში

საქართველოს მუსლიმური ოჯახების ბევრს მშობლიური სოფელი ქვემო ქართლში, აჭარაში ან კახეთშია, ზოგს კი ახლობლები აზერბაიჯანში ან თურქეთში ჰყავს და საოჯახო საფლავიც იქ აქვს. თბილისში გარდაცვლილი ადამიანის მშობლიურ სოფელში გადასვენება ჩვეულებრივ იმავე დღეს ხდება, მაცივრიანი კატაფალკით. საზღვარგარეთ გადასვენებას კი დოკუმენტები სჭირდება, და მას ისე ვგეგმავთ, რომ ლოდინი მინიმალური იყოს. მეზობელ ქვეყნებში გზა სახმელეთოა, და ჩვენი კატაფალკა საზღვარს ოჯახის წევრთან ერთად კვეთს.

გლოვის დღეები და სტუმრების მიღება

დაკრძალვის შემდეგ ოჯახი ჩვეულებრივ სამ დღეს იღებს მოსამძიმრეებს, სახლში ან მეჩეთთან, ხოლო თემის ტრადიციის მიხედვით ზოგჯერ შვიდ ან ორმოც დღესაც აღნიშნავენ ლოცვით და სუფრით. ამ დღეებისთვის ჩვენ ვაწვდით სკამებს, მაგიდებს და ეზოს კარავს, ხოლო სუფრისთვის, თუ ოჯახს სურს, მზა კერძებს ჰალალ პარტნიორებისგან. ალკოჰოლი ასეთ სუფრაზე, რა თქმა უნდა, არ არის, და ამას ჩვენი თანამშრომლები იციან.

ქალები და ბავშვები ცერემონიაზე

მუსლიმურ თემებში განსხვავებული ჩვეულებებია იმის შესახებ, ესწრებიან თუ არა ქალები სასაფლაოზე ჩასვენებას. ზოგ თემში ქალები სახლში რჩებიან და ლოცულობენ, ზოგში კი სასაფლაოზეც მიდიან, მამაკაცებისგან ცალკე დგომით. ჩვენ ამ საკითხს ოჯახსა და თემს ვეკითხებით და ტრანსპორტს, სკამებსა და ტენტს ამის მიხედვით ვგეგმავთ. მცირეწლოვანი ბავშვების დასწრება ოჯახის გადაწყვეტილებაა, და თუ ისინი სახლში რჩებიან, ოჯახის წევრი, რომელიც მათთან რჩება, ცერემონიის შესახებ ტელეფონით ან ვიდეოთი ინფორმირებულია, თუ ოჯახს ასე სურს.

მიცვალებულის სახლში დატოვება განბანამდე

ბევრი ოჯახი ურჩევნია, რომ ახლობელი განბანამდე სახლში დარჩეს, სადაც ნათესავები მასთან ლოცულობენ და ყურანს კითხულობენ. ასეთ შემთხვევაში ჩვენ ცხედარს ვამზადებთ ისე, რომ ტრადიცია დარღვეული არ იყოს: თვალებს და პირს ვხურავთ, ხელ-ფეხს ვასწორებთ, სხეულს სუფთა ქსოვილით ვფარავთ და, საჭიროებისას, ოთახს ვაგრილებთ. ზაფხულში, თუ ლოდინი რამდენიმე საათს აჭარბებს, ვთავაზობთ პორტატულ მაცივარს, რომელიც ქიმიური დამუშავების გარეშე მუშაობს. ოჯახი ყოველთვის გადაწყვეტს, როდის გადავიდეთ განბანის ეტაპზე.

შერეული ოჯახები

თბილისში ბევრი ოჯახია, სადაც მეუღლეები ან თაობები სხვადასხვა აღმსარებლობისანი არიან. ასეთ დროს ზოგჯერ ჩნდება კითხვა, რომელი წესით დაიკრძალოს ახლობელი. ჩვენ ამ გადაწყვეტილებაში არ ვერევით: ის ოჯახს, ახლობლის ნებას და, საჭიროებისას, თემის სასულიერო პირს ეკუთვნის. როცა გადაწყვეტილება მიღებულია, ცერემონიას ზუსტად იმ წესით ვამზადებთ, რაც ოჯახმა აირჩია, და ვცდილობთ, რომ ოჯახის ყველა წევრმა თავი პატივცემულად იგრძნოს.

საფლავის ქვა

მუსლიმურ ტრადიციაში საფლავის ქვა ჩვეულებრივ სადაა, სახელით, თარიღებითა და ზოგჯერ ყურანის მოკლე ციტატით, არაბული დამწერლობით. პორტრეტი და გამოსახულება, როგორც წესი, არ გამოიყენება, თუმცა ზოგიერთ ოჯახში ადგილობრივი ჩვეულება განსხვავებულია. ჩვენი ოსტატები ამზადებენ გრანიტისა და მარმარილოს ქვებს ამ ტრადიციის მიხედვით, და წარწერას არაბულად ოჯახის ან თემის მიერ მოწოდებული ტექსტით ამოკვეთენ, ბეჭდვამდე მის დადასტურებას ვითხოვთ.

ხშირად დასმული კითხვები