ებრაული წესით დაკრძალვა თბილისში - თემთან ერთად, ტრადიციის სრული დაცვით

ძირითადი პრინციპები

• სისწრაფე: დაკრძალვა რაც შეიძლება მალე, იდეალურად გარდაცვალებიდან ოცდაოთხ საათში, გარდა შაბათისა და დიდი დღესასწაულებისა, როცა დაკრძალვა არ ხდება.
• სხეულის ხელშეუხებლობა: ბალზამირება და კრემაცია არ ხდება, ხოლო გაკვეთა მხოლოდ კანონის მოთხოვნით.
• სიმარტივე: სადა თეთრი სამოსი და უბრალო ხის სასახლე, რომ სიკვდილში ყველა თანასწორი იყოს, მდიდარიც და ღარიბიც.
• შემირა: მიცვალებული დაკრძალვამდე მარტო არ რჩება, მასთან ვინმე ზის და ფსალმუნებს კითხულობს.
• თემის როლი: რიტუალური განწმენდა, ტაჰარა, მხოლოდ ხევრა კადიშას წევრების მიერ ხდება, იმავე სქესის ადამიანების მიერ.

რას ვაკეთებთ ჩვენ და რას თემი

საბაზო მომსახურება, 900 ლარიდან, მოიცავს ქალაქში გადასვენებას, საბუთებს, სადა ხის სასახლეს, ტაჰარისთვის ადგილის მომზადებას და კოორდინაციას. საფლავის მომზადება ცალკე ემატება, 400 ლარიდან, ხოლო თემისთვის შემოწირულობა ოჯახის საქმეა.

დაკრძალვის თანმიმდევრობა

1. პირველი ზარი: ოჯახი ურეკავს და ამბობს, რომ დაკრძალვა ებრაული წესით სჭირდება. კოორდინატორი მაშინვე ეკითხება, უკვე ეცნობა თუ არა თემს, და თუ არა, ოჯახის თანხმობით თავად უკავშირდება.
2. გადასვენება: ბრიგადა ცხედარს დაფარულს და ფრთხილად გადაასვენებს. თემის წარმომადგენელი, თუ ის ადგილზეა, ამ ეტაპსაც ესწრება.
3. შემირა: სანამ ტაჰარა და დაკრძალვა მოხდება, მიცვალებულთან რჩება ოჯახის ან თემის წევრი. ჩვენ ვთავაზობთ წყნარ ოთახს, სადაც ის ფსალმუნებს კითხულობს.
4. ტაჰარა: ხევრა კადიშა ასრულებს რიტუალურ განწმენდას და მიცვალებულს თეთრ სამოსში აცმევს. ჩვენ მზად ვხვდებით ოთახით, წყლით და ინვენტარით.
5. დაკრძალვა: სასაფლაოზე რაბინი კითხულობს ლოცვებს, ახლო ნათესავები, ტრადიციის მიხედვით, ტანსაცმელს ჭრიან, ხოლო დაკრძალვის შემდეგ კადიშს ამბობენ. მიწას სასახლეზე ოჯახის წევრები და სტუმრები თავად ყრიან.

თეთრი სამოსი და უბრალო სასახლე

ებრაულ ტრადიციაში მიცვალებულს აცმევენ ტახრიხიმს, სადა თეთრ სამოსს, ჩვეულებრივ სელის ან ბამბისას, ჯიბეებისა და ღილების გარეშე. მამაკაცს ხშირად მისი ტალიტი, სალოცავი მოსასხამი ახლავს. სამოსს ჩვეულებრივ თემი ამზადებს ან აწვდის, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია, საჭირო ქსოვილს ჩვენ ვაწვდით თემის მითითებით. სასახლე სადა, დაუმუშავებელი ხისაა, ლითონის სახელურებისა და ლურსმნების გარეშე, ლაქის და მორთულობის გარეშე, რადგან ის მიწასთან ერთად ბუნებრივად უნდა დაიშალოს. ასეთი სასახლე მარაგში ყოველთვის გვაქვს.

შაბათი და დღესასწაულები

შაბათს, პარასკევის მზის ჩასვლიდან შაბათის მზის ჩასვლამდე, და დიდ დღესასწაულებზე დაკრძალვა არ ხდება. თუ გარდაცვალება პარასკევს ან დღესასწაულის წინა დღეს მოხდა, დაკრძალვა შემდეგ შესაძლებელ დღეზე იგეგმება, ხოლო ცხედარი ამ დროს გაცივებით ინახება, ბალზამირების გარეშე, და შემირა გრძელდება. ამ ვადებს კოორდინატორი ოჯახთან და რაბინთან ერთად ადგენს, და საბუთებს ისე ამზადებს, რომ შესაძლებელ დღეს დაკრძალვა დილითვე შედგეს.

როცა ექსპერტიზაა საჭირო

უეცარი გარდაცვალების, უბედური შემთხვევის ან გაურკვეველი მიზეზის დროს კანონი სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზას მოითხოვს, და ეს ებრაული ოჯახისთვის განსაკუთრებით მძიმეა, რადგან ტრადიცია სხეულის ხელშეუხებლობას ითხოვს და დაკრძალვის დაყოვნებას არ იწონებს. ასეთ დროს ჩვენ ექსპერტიზის ბიუროსთან მუდმივ კავშირზე ვართ, ოჯახის სახელით ვითხოვთ, რომ პროცედურა რაც შეიძლება სწრაფად ჩატარდეს, და ცხედარს გადმოცემისთანავე ვიღებთ. ოჯახს ასევე ვეხმარებით, რომ ამ საკითხზე თემსა და რაბინს დროულად მიმართოს, რადგან თემს ხშირად აქვს გამოცდილება, როგორ მოიქცეს ასეთ სიტუაციაში.

ებრაული სასაფლაო ან სექტორი

ტრადიციით ებრაელს ებრაულ სასაფლაოზე ან საერთო სასაფლაოს ებრაულ ნაწილში კრძალავენ. ადგილის არჩევანი ოჯახისა და თემის საქმეა, ჩვენ კი მერე ვიღებთ საჭირო ნებართვას და ვამზადებთ საფლავს. საფლავის ზომა და მიმართულება თემის მითითებით განისაზღვრება. თუ ოჯახს საოჯახო საფლავი აქვს, სადაც მშობლები ან წინაპრები განისვენებენ, მისი გახსნის ნებართვასაც ჩვენ ვიღებთ, და სამუშაოს ისე ვგეგმავთ, რომ ძველი ქვები არ დაზიანდეს.

იარცაიტი: ყოველწლიური ხსოვნა

გარდაცვალების წლისთავს, იარცაიტს, ოჯახები ყოველ წელს აღნიშნავენ, ებრაული კალენდრის თარიღით, რომელიც ყოველ წელს სხვა დღეს ემთხვევა ჩვეულებრივ კალენდარში. ამ დღეს სახლში ოცდაოთხსაათიანი ხსოვნის სანთელი ინთება, ახლო ნათესავები სინაგოგაში კადიშს ამბობენ, ხოლო ბევრი საფლავს სტუმრობს. ოჯახებს, რომლებიც შორს ცხოვრობენ, საფლავის მოწესრიგებას ამ დღისთვის ვთავაზობთ, ფოტოანგარიშით, ხოლო ქვის დადგმის ცერემონიისთვის ტენტსა და სკამებს ვაწვდით.

შივა: გლოვის შვიდი დღე

დაკრძალვის შემდეგ უახლოესი ნათესავები შვიდ დღეს სახლში გლოვობენ. ამ დროს ისინი დაბალ სკამებზე სხედან, სარკეები დაფარულია, ანთია ხსოვნის სანთელი, ხოლო თემის წევრები და მეგობრები მათ სტუმრობენ, საჭმელი მოაქვთ და ლოცვისთვის იკრიბებიან. ჩვენ ამ დღეებისთვის შეგვიძლია მივაწოდოთ სკამები და მაგიდები სტუმრებისთვის, ხოლო თუ სახლში ლოცვისთვის ათი მამაკაცის შეკრება იგეგმება, სივრცის მომზადებაშიც ვეხმარებით. შივას შემდეგ მოდის ოცდაათდღიანი პერიოდი, შლოშიმი, ხოლო მშობლის გარდაცვალებისას გლოვა ერთ წელს გრძელდება.

საფლავის ქვა

ებრაულ ტრადიციაში საფლავის ქვა, მაცევა, ჩვეულებრივ დაკრძალვიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, ხშირად პირველი წლის ბოლოს იდგმება, მცირე ცერემონიით. ქვაზე იწერება სახელი, ხშირად ებრაული სახელიც და მამის სახელი, თარიღები, ხშირად ებრაული კალენდრითაც, და მოკლე ფორმულა ებრაულად. სიმბოლოებად გამოიყენება დავითის ვარსკვლავი, მენორა, ხოლო კოჰენის შთამომავლისთვის კურთხევისთვის აწეული ხელები. პორტრეტი ზოგ თემში გამოიყენება, ზოგში არა. ჩვენი ოსტატები ებრაულ ანბანს ზუსტად ამოკვეთენ, ტექსტს თემის ან ოჯახის მიერ დადასტურებული ნიმუშით.

ქვები ყვავილების ნაცვლად

ებრაულ ტრადიციაში საფლავზე ყვავილების დადება ჩვეულებრივი არ არის. მის ნაცვლად საფლავის მნახველები ქვაზე პატარა კენჭს დებენ, როგორც ნიშანს, რომ აქ იყვნენ და ახსოვთ. ამიტომ დაკრძალვაზე გვირგვინებს არ ვთავაზობთ, თუ ოჯახი თავად არ ითხოვს, ხოლო სასაფლაოს გასასვლელთან, ტრადიციის მიხედვით, ხელების დასაბანად წყალს ვამზადებთ, რადგან სასაფლაოდან გამოსვლისას ხელების დაბანა მიღებული ჩვეულებაა.

შერეული ოჯახები

საქართველოში ბევრი ებრაული ოჯახი შერეულია: ერთი მეუღლე ებრაელია, მეორე ქართველი ან სხვა წარმოშობის, ხოლო შვილები ხშირად ორივე კულტურაში იზრდებიან. ასეთ ოჯახებში ხანდახან ჩნდება კითხვა, რომელი წესით დაიკრძალოს ახლობელი, და სად. ეს საკითხი ოჯახის, ახლობლის ნებისა და, ხშირად, რაბინის საკონსულტაციოა, და ჩვენ მასში არ ვერევით. როცა გადაწყვეტილება მიღებულია, ცერემონიას ვამზადებთ ზუსტად იმ ფორმით, რაც ოჯახმა აირჩია, და ვცდილობთ, რომ ორივე მხარის ნათესავებმა თავი პატივცემულად და კომფორტულად იგრძნონ, მაგალითად, როცა ქართველი ნათესავები ყვავილებს მოიტანენ, ხოლო ებრაული ტრადიცია მათ არ იყენებს.

დაკრძალვა ისრაელში

საქართველოს ებრაელი ოჯახების ბევრს ნათესავები ისრაელში ჰყავს, და ზოგჯერ ოჯახი დაკრძალვას იქ ირჩევს. ასეთ შემთხვევაში ცხედრის გადასვენება ავიარეისით ხდება, და მას ისე ვგეგმავთ, რომ დაკრძალვის პრინციპი, სისწრაფე, მაქსიმალურად დაცული იყოს: საბუთებს ვამზადებთ დაჩქარებით, ხოლო ისრაელის მხარეს მიმღებ საზოგადოებასთან ოჯახი ან თემი უკავშირდება. ტაჰარა ჩვეულებრივ აქვე, თბილისში ტარდება, გამგზავრებამდე. გადასვენების ფასი ავიარეპატრიაციის ტარიფით ითვლება და ოჯახს ზარისას ეცნობება.

ხშირად დასმული კითხვები