დროებითი ჯვარი საფლავზე - სახელი და თარიღები ძეგლის დადგმამდე

ჯვრის ვარიანტები და ფასები

დადგმა ფასშია, როცა საფლავს ჩვენი მესაფლავეები ამზადებენ. თუ ჯვარს მოგვიანებით უკვეთავთ, ან სოფლის სასაფლაოზე, მიტანა და დადგმა ცალკე ითვლება, გზის ხარჯის მიხედვით.

რა იწერება ფირფიტაზე

ფირფიტა ჯვრის ცენტრში მაგრდება და მასზე ჩვეულებრივ სამი რამ იწერება: სახელი და გვარი, დაბადებისა და გარდაცვალების თარიღი. ზოგი ოჯახი ამატებს მოკლე სიტყვებს, მაგალითად „ნათელში იყოს მისი სული" ან „მარად გვახსოვხარ". ასოები გრავირებულია ან სპეციალური საღებავით არის დატანილი, რომელიც მზესა და წვიმას უძლებს. ტექსტს ოჯახი გვიგზავნის წერილობით, ხოლო ბეჭდვამდე მის სწორ დაწერილობას კიდევ ერთხელ ვამოწმებთ, რადგან სახელში ერთი შეცდომაც კი ოჯახისთვის მტკივნეულია.

თუ გარდაცვლილს ორი სახელი ჰქონდა, მაგალითად ნათლობის სახელი და ის, რომლითაც ყველა იცნობდა, ორივე შეიძლება ჩაიწეროს. რუსულ ან სხვა ენაზე წარწერაც შესაძლებელია, თუ ოჯახში ასე სურთ.

როგორ მზადდება და როდის დგება

1. შეკვეთა: ოჯახი ჯვრის ტიპს ირჩევს დაკრძალვის მომზადების დროს, ჩვეულებრივ პირველ ან მეორე დღეს.
2. ტექსტი: სახელსა და თარიღებს ოჯახი გვიგზავნის, ჩვენ კი ფირფიტის პროექტს ვუგზავნით დასადასტურებლად.
3. დამზადება: ფირფიტა ერთ დღეში მზადდება, ჯვარი კი მარაგშია.
4. დადგმა: დაკრძალვის დღეს, როცა მესაფლავეები ბორცვს აწყობენ, ჯვარი ოჯახთან შეთანხმებულ მხარეს დგება, მყარად, რომ ქარმა და მიწის დაჯდომამ არ დახაროს.

საფლავის რომელ მხარეს დგება ჯვარი

ამ საკითხზე სხვადასხვა კუთხესა და ოჯახში სხვადასხვა ჩვეულებაა, და ზოგჯერ მას მოძღვარიც განსაზღვრავს. ამიტომ ჯვრის ადგილს ყოველთვის ოჯახს ვეკითხებით, ხოლო თუ ოჯახმა არ იცის, მღვდელს ან სოფლის უხუცესს ვეკითხებით. გარდა ამისა, ბევრ ძველ სასაფლაოზე საფლავების მიმართულება რიგის მიხედვით არის განსაზღვრული, და მესაფლავეები ითვალისწინებენ, რომ ჯვარი მეზობელი საფლავების ჯვრებსა და ძეგლებს ერთ ხაზზე დაუდგეს და ბილიკი არ დაკეტოს.

მასალა: რატომ ფიჭვი და რატომ ლითონი

ჩვენი ხის ჯვრები ფიჭვის ან წიფლის გამომშრალი ძელისგანაა, რომელიც ქვედა ნაწილში, მიწაში ჩასასობ ადგილას, ანტისეპტიკით არის დამუშავებული, რომ ნესტისგან არ დალპეს. ზედა ნაწილი რამდენიმე ფენა ლაქით არის დაფარული, მზისა და წვიმისგან დასაცავად. მოჩუქურთმებული ჯვარი უფრო სქელი ძელისგან მზადდება, ხოლო ორნამენტი ხელით ან ჩარხით არის ამოკვეთილი. ლითონის ჯვარი კი შედუღებული მილისგან კეთდება, ფხვნილოვანი საღებავით, რომელიც ჟანგს არ უშვებს. ის მძიმეა და მიწაში ბეტონის მცირე საძირკვლით მაგრდება, ამიტომ ქარი და მიწის მოძრაობა მას თითქმის ვერ ხრის.

ბორცვი და გვირგვინები ჯვრის გარშემო

დაკრძალვის დღეს, როცა მესაფლავეები საფლავს ავსებენ, ბორცვი ჩვეულებრივ მაღალი იკეთება, რადგან მიწა პირველი თვეების განმავლობაში ჯდება. ჯვარი ბორცვის კიდეზე, მყარ, ხელუხლებელ მიწაში ესობა, და არა ახლად ჩაყრილში, რომ არ დაიხაროს. გვირგვინებს ბორცვზე და ჯვრის ირგვლივ ვალაგებთ, დიდებს უკან, პატარებს წინ, ისე, რომ ფირფიტა სახელით დაფარული არ იყოს. ორმოცამდე, როცა ცოცხალი ყვავილები ჭკნება, მათ ფრთხილად ვიღებთ, ხელოვნურს კი ვტოვებთ ან ვასწორებთ, ოჯახის სურვილით.

ჯვრის მოვლა პირველი წლის განმავლობაში

ხის ჯვარი ამინდს კარგად უძლებს, მაგრამ პირველი ზამთრის შემდეგ ლაქი შეიძლება ცოტა გაფერმკრთალდეს, ხოლო მიწის დაჯდომისას ჯვარი ოდნავ გადაიხაროს. ეს ჩვეულებრივი მოვლენაა. საფლავის მოვლის ვიზიტისას, ან ორმოცის წინ საფლავის მოწესრიგებისას, ჩვენი თანამშრომლები ჯვარს ასწორებენ და, საჭიროებისას, ლაქის ახალ ფენას ადებენ. ოჯახი, რომელიც შორს ცხოვრობს, ამის შემდეგ ფოტოს იღებს.

რა ხდება ჯვართან, როცა ძეგლი დგება

როცა წლისთავისთვის ძეგლი მზადდება, დროებითი ჯვარი იხსნება, საძირკვლის მოწყობამდე. ოჯახებს ამ ჯვართან ხშირად განსაკუთრებული დამოკიდებულება აქვთ, რადგან ის პირველი წლის განმავლობაში ახლობლის სახელს ატარებდა. ამიტომ მას არ ვყრით. ოჯახის სურვილით ჯვარს ფრთხილად ვიღებთ და ოჯახს ვაბრუნებთ, ან სასაფლაოს ტრადიციის მიხედვით ვწვავთ, ან ახალი ძეგლის უკან, ღობის შიგნით ვდგამთ. ზოგი ოჯახი მას სოფლის სახლში ინახავს.

როცა ძეგლი დიდხანს არ დგება

ყველა ოჯახს არ აქვს საშუალება, რომ ძეგლი წლისთავისთვის დადგას, და ზოგჯერ დროებითი ჯვარი საფლავზე ორი-სამი წელი რჩება. ამ შემთხვევაში ვურჩევთ ლითონის ჯვარს, რომელიც ხანგრძლივ ამინდს უკეთ უძლებს, ან ხის ჯვრის ლაქის ყოველწლიურ განახლებას. ჯვრის გარშემო ბორცვს ვაწესრიგებთ და, თუ ოჯახი ისურვებს, დროებით ბორდიურს ვდგამთ, რომ საფლავს მოწესრიგებული ფორმა ჰქონდეს. როცა ოჯახი ძეგლისთვის მზად იქნება, ამაზე უბრალოდ დაგვირეკავს, და სამუშაოს გეგმას ერთად შევადგენთ.

ჯვარი, როცა საოჯახო საფლავზე უკვე ძეგლი დგას

თუ ახლობელი საოჯახო საფლავში, მშობლის ან მეუღლის გვერდით დაიკრძალა, სადაც უკვე დიდი ძეგლი დგას, დროებითი ჯვარი ზოგჯერ საჭირო აღარ არის. ასეთ შემთხვევაში ბევრი ოჯახი ირჩევს პატარა დროებით ფირფიტას, რომელიც ძეგლის წინ, ბორცვზე იდება, სანამ ძველ ქვაზე ახალი სახელი არ ამოიკვეთება. ფირფიტა სახელით და თარიღებით იმავე ფასად მზადდება, რაც ჯვრისა. როცა გრავირების დრო მოვა, ფირფიტას ვიღებთ და ოჯახს ვაბრუნებთ.

ჯვარი სოფლის სასაფლაოზე

სოფლებში დროებით ჯვარს ხშირად ადგილობრივი ოსტატი ამზადებს ხისგან, და ეს მშვენიერი ტრადიციაა. მაგრამ როცა დაკრძალვა მოულოდნელად ხდება და დრო არ არის, ან ოჯახი ქალაქიდან ჩადის და ადგილობრივ ოსტატს არ იცნობს, ჯვარს თბილისიდან კატაფალკით ჩამოვიტანთ, ფირფიტით, და სოფლის მესაფლავეებს გადავცემთ, ან თავად დავდგამთ, თუ ჩვენი ბრიგადა იქ არის. ასეთ შემთხვევაში ჯვრის ფასი იგივეა, ხოლო ტრანსპორტი უკვე ცერემონიის ნაწილია.

ჯვარი სხვა აღმსარებლობისთვის

ხის ჯვარი მართლმადიდებლური და, ზოგადად, ქრისტიანული ტრადიციაა. სომხური სამოციქულო და კათოლიკური ეკლესიების მრევლისთვის ჯვრის ფორმა ოდნავ განსხვავებულია, და მას მათი მითითებით ვამზადებთ. მუსლიმური და ებრაული საფლავებისთვის ჯვრის ნაცვლად დროებით ფირფიტას ან პატარა სადა სადგამს ვამზადებთ, სახელით და თარიღებით, შესაბამისი ტრადიციის სიმბოლოთი ან მის გარეშე, ოჯახის სურვილით. არარელიგიური ოჯახებისთვის კი ნეიტრალურ ხის ფირფიტას ვთავაზობთ.

როცა ოჯახი შორს ცხოვრობს

ოჯახები, რომლებიც სხვა ქალაქში ან ქვეყანაში ცხოვრობენ, საფლავს წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ ნახულობენ, და ხშირად ნერვიულობენ, ხომ არ დაზიანდა ჯვარი ზამთარში, ან ხომ არ გადაიხარა. ამიტომ ბევრი მათგანი პირველი წლისთვის ჯვრის შემოწმებას საფლავის მოვლის გეგმაში რთავს. ჩვენი თანამშრომელი სეზონში ერთხელ ან ორჯერ მიდის სასაფლაოზე, ასწორებს ჯვარს, წმენდს ფირფიტას, აწესრიგებს ბორცვს და ოჯახს ფოტოს უგზავნის. ასე ოჯახმა ყოველთვის იცის, რომ საფლავი მოვლილია.

ფოტო დროებით ჯვარზე

ბევრი ოჯახი ჯვარზე პატარა ფოტოს ამატებს, რომ საფლავთან მოსულებმა ახლობლის სახე ნახონ. ფოტოს ვბეჭდავთ წყალგაუმტარ მასალაზე ან ვამზადებთ პატარა კერამიკულ ოვალს, რომელიც მზეზე არ ფერმკრთალდება. ფოტოს ფირფიტის ზემოთ ან ჯვრის გადაკვეთის ადგილზე ვამაგრებთ. თუ ოჯახს მოგვიანებით ძეგლისთვის ფოტოკერამიკა სჭირდება, იმავე, უკვე დამუშავებულ ფოტოს ვიყენებთ, და რესტავრაციის საფასური მეორედ აღარ იხდება.

ხშირად დასმული კითხვები