საფლავის ფილები და ბორდიური - მოპირკეთება გრანიტით ან ბეტონით, ყვავილნარი და დრენაჟი

რისგან შედგება საფლავის მოწყობა

• ბორდიური: ქვის ან ბეტონის ჩარჩო, რომელიც ნაკვეთს გარშემო საზღვრავს. ის მეზობელი საფლავებისგან გამოყოფს, მიწას ადგილზე იჭერს და დანარჩენი ელემენტების საყრდენია.
• საფუძველი: ხრეშის სადრენაჟო ფენა და არმირებული ბეტონი, რომელზეც ფილები იგება. ეს ის ნაწილია, რომელიც არ ჩანს, მაგრამ მოპირკეთების ხანგრძლივობას სწორედ ის განსაზღვრავს.
• ფილები: გრანიტის, ბეტონის ან კერამოგრანიტის, რომლებიც საფლავის ზედაპირს მთლიანად ან ნაწილობრივ ფარავს.
• ყვავილნარი: ჩარჩოიანი მონაკვეთი, სადაც მიწა რჩება ყვავილებისა და მცენარეებისთვის, ხშირად ძეგლის წინ.
• დეკორატიული ხრეში: თეთრი, შავი ან ფერადი ნატეხი ფილების ნაცვლად ან მათთან ერთად, რომელიც ბალახს არ უშვებს.

მასალები და ფასები

ერთადგილიანი საფლავის ფართობი ჩვეულებრივ ორიდან სამ კვადრატულ მეტრამდეა, ხოლო ბორდიურის სიგრძე შვიდიდან რვა მეტრამდე. მაგალითად, გრანიტის სრული მოპირკეთება გრანიტის ბორდიურით, სადრენაჟო ფენის ჩათვლით, ასეთ საფლავზე დაახლოებით 950 ლარი ჯდება, ბეტონის ფილებითა და ბორდიურით კი დაახლოებით 450. ზუსტ თანხას უფასო გაზომვის შემდეგ ვადგენთ.

გრანიტი თუ ბეტონი

ბეტონის ფილა მნიშვნელოვნად იაფია და სწორი მონტაჟით ათ-თხუთმეტ წელს ძლებს. ის კარგი არჩევანია, როცა ოჯახი ბიუჯეტს ზოგავს, ან როცა მოპირკეთება დროებითია და რამდენიმე წელიწადში გრანიტით შეცვლა იგეგმება. თუმცა ბეტონის ფერი დროთა განმავლობაში იცვლება, ზედაპირი ფორებით სავსეა და ხავსს ადვილად იჭერს. გრანიტის ფილა კი ნახევარ საუკუნეს ძლებს, ფერს არ კარგავს და წყლით ადვილად იწმინდება. თუ ძეგლი გრანიტისაა, ოჯახების უმეტესობა ფილებსაც იმავე ან შეხამებული ფერის გრანიტისგან ირჩევს, რომ საფლავი ერთიანად გამოიყურებოდეს.

კომპრომისული ვარიანტიც არსებობს: გრანიტის ბორდიური და ცოკოლი, ხოლო შიგნით დეკორატიული ხრეში ან ბეტონის ფილა. ასეთი საფლავი კარგად გამოიყურება და ფასი შუალედურია.

რატომ ჯდება ფილები და როგორ ვიცავთ ამისგან

სასაფლაოზე ხშირად ნახავთ საფლავებს, სადაც ფილები ჩაჯდა, აიწია ან გაიბზარა. მიზეზი თითქმის ყოველთვის ერთია: ფილები პირდაპირ მიწაზე ან თხელ ქვიშაზე დააგეს, საფუძვლის გარეშე. დაკრძალვის შემდეგ გრუნტი თვეების განმავლობაში იკუმშება, ხოლო ზამთარში წყალი ყინავს და ფილას ქვემოდან აწევს. ამიტომ ჩვენი მონტაჟი ასე გამოიყურება:

1. გაზომვა და ნიადაგის შეფასება: ოსტატი ამოწმებს, რამდენად დაჯდა მიწა, როგორ მიედინება წვიმის წყალი და რა დონეზეა მეზობელი საფლავები.
2. ბორდიურის საძირკველი: ჩარჩოს ქვეშ ღრმა არმირებული ზოლი ისხმება, რომელიც მთელ კონსტრუქციას იჭერს.
3. სადრენაჟო ფენა: ხრეში და გეოტექსტილი, რომ წყალი ფილების ქვეშ არ დადგეს და ზამთარში არ გაიყინოს.
4. ბეტონის ფენა: არმატურით, ოდნავი დახრით, რომ წვიმის წყალი საფლავიდან გარეთ გადიოდეს.
5. ფილების დაგება: სპეციალურ წებოზე, თანაბარი ნაკერებით, რომლებიც შემდეგ წყალგაუმტარი შემავსებლით მუშავდება.
6. დასრულება: ყვავილნარის მომზადება, ხრეშის დაყრა, ტერიტორიის დასუფთავება და ოჯახისთვის ფოტოანგარიში.

მონტაჟს ერთიდან ორ დღემდე სჭირდება, ბეტონის გამაგრებისთვის კი ერთი კვირა, რის შემდეგაც საფლავზე სიარული შეიძლება. ბეტონის სამუშაოებს მხოლოდ თბილ სეზონში ვასრულებთ.

როდის მოვაპირკეთოთ საფლავი

საუკეთესო დრო დაკრძალვიდან დაახლოებით ერთი წელია, როცა მიწა საბოლოოდ დაჯდება. ხშირად მოპირკეთება ძეგლთან ერთად, წლისთავისთვის ხდება, და ეს ყველაზე პრაქტიკულია: ერთი საძირკველი, ერთი ბრიგადა, ერთი ხელშეკრულება. თუ ოჯახს ორმოცისთვის სურს საფლავის მოწესრიგება, ვთავაზობთ დროებით ვარიანტს: ბეტონის ბორდიურს და დეკორატიულ ხრეშს, რომლებიც მიწის დაჯდომას არ უშლის ხელს და წლისთავზე ადვილად შეიცვლება მუდმივი მოპირკეთებით.

ძველი საფლავის განახლება

ბევრი ოჯახი ჩვენთან ძველი, ათწლეულების წინანდელი საფლავით მოდის, სადაც ფილები დაიმსხვრა, ბორდიური გაიბზარა და ბალახი ყველგან ამოვიდა. ასეთ შემთხვევაში ძველ მოპირკეთებას ფრთხილად ვხსნით, ძეგლს ადგილზე ვტოვებთ და ვიცავთ, ვაწყობთ ახალ საფუძველს და ვაგებთ ახალ ფილებს. ხშირად ამავე დროს ვასუფთავებთ და ვანახლებთ ძეგლის წარწერებს, რომ საფლავი მთლიანად განახლებული იყოს.

ფილის ზედაპირი: გაპრიალებული თუ უხეში

გრანიტის ფილას შეიძლება ჰქონდეს სარკისებრი, გაპრიალებული ზედაპირი ან თერმოდამუშავებული, ოდნავ უხეში, რომელიც ბუნებრივი ქვის იერს ინარჩუნებს. გაპრიალებული ფილა ძალიან ლამაზია და ძეგლს ეხამება, მაგრამ წვიმისა და ყინვის დროს მოლიპულია. უხეში ზედაპირი კი სრიალს გამორიცხავს, და ამიტომ მას ხშირად ვიყენებთ ბილიკზე, ჭიშკართან და იმ ადგილებში, სადაც ოჯახი დგება. ბევრი ოჯახი ორივეს აერთიანებს: გაპრიალებულ ფილას საფლავის ცენტრში და უხეშს გასასვლელში.

სკამი, მაგიდა და ვაზა ფილებზე

ხსენების დღეებში ოჯახი საფლავთან დიდხანს რჩება, და მოწყობილ საფლავზე ხშირად იდგმება გრანიტის სკამი და პატარა მაგიდა, ვაზა ყვავილებისთვის და სანათური სანთლისთვის. ეს ელემენტები ფილების დაგებისას წინასწარ იგეგმება, რომ მათ ქვეშ ბეტონი გაძლიერდეს და საყრდენები მყარად დამაგრდეს. სანათური სანთელს ქარისგან იცავს, ხოლო ცვილი ფილაზე აღარ წვეთავს, რაც ქვას სუფთად ინარჩუნებს.

მოვლა წლის განმავლობაში

გრანიტის ფილას განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება: გაზაფხულზე და შემოდგომაზე წყლით და რბილი ჯაგრისით რეცხვა, ფოთლების მოცილება და ნაკერების შემოწმება. ზამთარში ფილაზე მარილს ნუ დაყრით, რადგან ის ნაკერებს აზიანებს; ყინულისთვის ქვიშა ჯობია. ბეტონის ფილას კი რამდენიმე წელიწადში ერთხელ დამცავი ხსნარი სჭირდება, რომ ხავსი და ჭუჭყი შიგნით არ შევიდეს. თუ ოჯახი თავად ვერ ახერხებს რეგულარულ ვიზიტს, ამ სამუშაოს ჩვენი ბრიგადა ასრულებს.

საფლავის მოწყობა ფერდობზე

თბილისის ბევრი სასაფლაო ფერდობზეა გაშენებული, და ასეთ ნაკვეთზე ფილების პირდაპირ დაგება შეუძლებელია: წვიმის წყალი ზემოდან ჩამოდის, მიწას რეცხავს, და მოპირკეთება რამდენიმე წელიწადში ქვემოთ „მიცურავს". ფერდობზე ჯერ ვაწყობთ საყრდენ კედელს ან საფეხურს დაბალი მხრიდან, რომელიც ნაკვეთს ჰორიზონტალურს ხდის, და ზემოთ, მაღალ მხარეს, წყალგამყვან ღარს ვაკეთებთ. ასეთი სამუშაო ჩვეულებრივ მოწყობაზე ძვირია, მაგრამ მის გარეშე ნებისმიერი ფილა, რაც არ უნდა ძვირი იყოს, ხანმოკლეა.

მოწყობა ეტაპობრივად

ყველა ოჯახს არ შეუძლია ერთბაშად გადაიხადოს ძეგლის, ფილების, ბორდიურისა და მოაჯირის ფასი. ამიტომ ვთავაზობთ ეტაპობრივ გეგმას: პირველ წელს ბორდიური და ხრეში, რომლებიც საფლავს მოწესრიგებულს ხდის; მომდევნო წელს ძეგლი და ფილები; შემდეგ მოაჯირი და სკამი. გეგმა თავიდანვე ერთ ესკიზზე იხაზება, რომ ყველა ეტაპი ერთმანეთს ერგებოდეს, ხოლო ბორდიურის საძირკველი ისე ისხმება, რომ მომავალში მასზე ფილებიც და მოაჯირიც დაეყრდნოს.

ხშირად დასმული კითხვები