ყვავილების დარგვა საფლავზე - ყვავილნარი, მარადმწვანე ბუჩქები და სეზონური მოვლა

რა ვრგავთ საფლავზე

მრავალწლიანი ყვავილები

ისინი ერთხელ ირგვება და წლების განმავლობაში ყვავის, ზამთრის შემდეგ კი თავიდან იზრდება. საფლავისთვის ყველაზე საიმედოა ის სახეობები, რომლებიც თბილისის ცხელ ზაფხულს და ცივ ზამთარს უძლებს და მინიმალურ მორწყვას საჭიროებს: ზამბახი, ფლოქსი, ჩიტისთვალა, ლავანდა, ქრიზანთემის მრავალწლიანი ჯიშები და დაბალი ვარდები. ლავანდა განსაკუთრებით პოპულარულია: ის მშრალ ადგილზეც კარგად იზრდება, ზაფხულში იისფრად ყვავის და სასიამოვნო სურნელი აქვს.

სეზონური ყვავილები

ერთწლიანი ყვავილები ყველაზე ფერადია, მაგრამ ყოველ სეზონზე ხელახლა უნდა დაირგოს. გაზაფხულზე ხშირად ვრგავთ ბრატყუშას და ზამბახებს, ზაფხულში პეტუნიას, ბეგონიას და სალბს, შემოდგომაზე კი ქრიზანთემას. ბევრი ოჯახი ერთ ნაწილს მრავალწლიანი მცენარეებით ავსებს, ხოლო მცირე მონაკვეთს სეზონურისთვის ტოვებს, რომ ხსენების დღეებისთვის საფლავი განსაკუთრებით ფერადი იყოს.

მარადმწვანე ბუჩქები

ბზა, კვიპაროსი, ღვია და თუია საფლავს მთელი წლის განმავლობაში, ზამთარშიც, მწვანე იერს აძლევს. ბზა ტრადიციულად ქართულ სასაფლაოებზე იზრდება და მარადიული სიცოცხლის სიმბოლოა, ხოლო მისი დაბალი, გაკრეჭილი ღობე ყვავილნარს ლამაზ ჩარჩოს უქმნის. კვიპაროსი ძეგლის გვერდით, ვერტიკალურ აქცენტად ირგვება. ბუჩქების ზომას ისე ვარჩევთ, რომ წლების შემდეგ მათ ძეგლი არ დაფარონ და მეზობელ საფლავზე არ გადავიდნენ.

ფასები

როგორ ვამზადებთ ყვავილნარს

1. ადგილის შეფასება: რამდენ საათს ანათებს მზე, დგას თუ არა წყალი წვიმის შემდეგ, რა ნიადაგია და რამდენად ხშირად მოდის ოჯახი. ამ პასუხებზეა დამოკიდებული, რა მცენარეები იხარებს.
2. ნიადაგის მომზადება: სასაფლაოზე მიწა ხშირად თიხიანი და ქვიანია, ამიტომ ზედა ფენას ვცვლით ნაყოფიერი მიწით, ქვემოთ კი სადრენაჟო ფენას ვაწყობთ, რომ ფესვები არ დალპეს.
3. მცენარეების შერჩევა: ოჯახს ვთავაზობთ ორ-სამ ვარიანტს ფოტოებით: ფერების, სიმაღლისა და ყვავილობის სეზონის მიხედვით. ხშირად ოჯახი ირჩევს იმ ყვავილს, რომელიც გარდაცვლილს უყვარდა.
4. დარგვა: მცენარეები ირგვება ისე, რომ დაბალი წინ იყოს, მაღალი უკან, ძეგლთან, და ყვავილობა მთელი სეზონის განმავლობაში გაგრძელდეს.
5. მულჩი და მორწყვა: ნიადაგს ვფარავთ ქერქის ან დეკორატიული ხრეშის ფენით, რომელიც ტენს ინარჩუნებს და სარეველას არ უშვებს. პირველი მორწყვა იმავე დღეს ხდება.

მზიანი თუ ჩრდილიანი საფლავი

ერთი და იგივე ყვავილი ერთ საფლავზე ყვავის, მეზობელზე კი ხმება, და მიზეზი თითქმის ყოველთვის სინათლეა. მზიანი, ღია საფლავისთვის, რომელიც ზაფხულში ძალიან ცხელდება, ვარჩევთ გვალვაგამძლე მცენარეებს: ლავანდას, სედუმს, ჩიტისთვალას და დაბალ ღვიას. ჩრდილიანი საფლავისთვის, დიდი ხეების ქვეშ, უკეთესია ჰოსტა, ფერნი, ბეგონია და ბზა, რომლებიც ნაკლებ სინათლეს საჭიროებენ და ტენს უძლებენ. ასეთი შერჩევა ოჯახს ზოგავს იმედგაცრუებას და ხარჯს, რომელიც ყოველწლიურ ხელახლა დარგვაზე იხარჯება.

ცოცხალი თუ ხელოვნური ყვავილები

ხელოვნური ყვავილი არ ხმება და მორწყვას არ საჭიროებს, ამიტომ ბევრი ოჯახი მას ამჯობინებს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა იშვიათად მოდის. თუმცა მზეზე ხელოვნური ყვავილები ფერს ერთ-ორ სეზონში კარგავს და ქარი მათ ხშირად აბნევს. ჩვენი რჩევაა კომბინაცია: მარადმწვანე ბუჩქები და რამდენიმე გამძლე მრავალწლიანი მცენარე, რომლებიც მინიმალურ მოვლას საჭიროებს, ხოლო ხსენების დღეებში მათ გვერდით ახალი თაიგული ან ხარისხიანი ხელოვნური კომპოზიცია.

ყვავილნარი და ძეგლი: რაზე უნდა ვიფიქროთ

ყვავილნარი ძეგლთან ახლოს ლამაზია, მაგრამ მორწყვის წყალი და მიწა ქვაზე ლაქებს ტოვებს, განსაკუთრებით მარმარილოზე. ამიტომ ყვავილნარს ძეგლისგან ვაშორებთ ვიწრო ზოლით, რომელიც ხრეშით ან ფილით არის დაფარული, ხოლო მცენარეებს ისე ვარჩევთ, რომ მათი ფოთლები პორტრეტსა და წარწერას არ ფარავდეს. თუ ძეგლი ჯერ არ დადგმულა, ყვავილნარს დროებით ვაწყობთ, და ძეგლის დადგმისას მცენარეებს ფრთხილად ვინახავთ და ხელახლა ვრგავთ.

ყვავილები და მათი მნიშვნელობა საფლავზე

ბევრი ოჯახი მცენარეს მისი სიმბოლიკის მიხედვით ირჩევს. თეთრი ზამბახი სიწმინდისა და სულის სიმშვიდის ნიშანია, ბზა და კვიპაროსი მარადიული სიცოცხლისა, ლავანდა მშვიდი მოგონებისა, ხოლო ვარდი სიყვარულისა, რომელიც სიკვდილის შემდეგაც გრძელდება. დედის საფლავზე ხშირად ვრგავთ თეთრ ყვავილებს, მამისაზე კი მარადმწვანე ბუჩქებს. მაგრამ ყველაზე ძლიერი სიმბოლო მაინც ის ყვავილია, რომელიც ადამიანს სიცოცხლეში უყვარდა და რომელიც მის ეზოში ან აივანზე იზრდებოდა. ზოგი ოჯახი სწორედ იმ ბაღიდან გადმორგავს ნერგს, და ეს საფლავს განსაკუთრებით პირად იერს აძლევს.

მორწყვა: ყველაზე დიდი გამოწვევა

სასაფლაოზე ყვავილების უმეტესობა წყლის ნაკლებობით იღუპება, განსაკუთრებით ივლისსა და აგვისტოში, როცა ტემპერატურა ორმოც გრადუსს უახლოვდება. ამიტომ ყვავილნარის დაგეგმვისას ორ რამეზე ვფიქრობთ: მცენარეებზე, რომლებიც გვალვას უძლებს, და ნიადაგზე, რომელიც ტენს ინარჩუნებს. ქერქის მულჩი ნიადაგის აორთქლებას რამდენჯერმე ამცირებს, ხოლო ზოგ ყვავილნარში ფარულ, წვეთოვან სისტემას ვაწყობთ პატარა ავზით, რომელიც მცენარეებს ნელ-ნელა რწყავს. თუ ოჯახი ზაფხულში იშვიათად მოდის, ბრიგადის ყოველკვირეული მორწყვის ვიზიტს ვთავაზობთ.

ქოთნები და ვაზები

თუ საფლავი მთლიანად ფილებითაა მოპირკეთებული და მიწა აღარ არის, ყვავილები მაინც შეიძლება იყოს: გრანიტის ან ბეტონის ქოთნებში და ვაზებში, რომლებიც ფილებზე მაგრდება. ქოთანში სეზონური ყვავილები ადვილად იცვლება, ხოლო ზამთარში მათ ნაძვის ტოტებით ან ხელოვნური კომპოზიციით ვანაცვლებთ. ვაზა ჭრილი ყვავილებისთვის ისე მაგრდება, რომ ქარმა ვერ გადააგდოს და წყალი ძეგლზე არ დაიღვაროს.

რას არ ვრგავთ საფლავზე

ზოგი მცენარე სასაფლაოზე პრობლემას ქმნის. სწრაფად მზარდი ხეები, მაგალითად ალვა ან ტირიფი, წლების შემდეგ ფესვებით ძეგლის საძირკველსა და მეზობელ საფლავებს აზიანებს. ხვიარა მცენარეები, მაგალითად სურო, ძეგლს ფარავს და ქვაზე ლაქებს ტოვებს. ხოლო ძლიერი სურნელის ან ეკლიანი ბუჩქები ოჯახისა და მეზობლებისთვის არასასიამოვნოა. ამიტომ მცენარის არჩევისას ყოველთვის ვფიქრობთ, როგორ გამოიყურება ის ხუთი და ათი წლის შემდეგ.

სეზონური გეგმა ოჯახისთვის

ბევრი ოჯახი ირჩევს ყვავილნარის მოვლის მარტივ სეზონურ გეგმას: მარტში ზამთრის შემდეგ დასუფთავება და გაზაფხულის ყვავილების დარგვა, მაისში ზაფხულის სეზონური მცენარეების დარგვა, ზაფხულში მორწყვა, ოქტომბერში კი ქრიზანთემები და ბუჩქების გაკრეჭა. ყოველი სამუშაოს შემდეგ ოჯახი ფოტოს იღებს, და ხსენების დღეებში საფლავი ყოველთვის მოვლილი და ყვავილებით სავსეა.

ხშირად დასმული კითხვები