ცხედრის ჩამოსვენება იტალიიდან: საბუთები და ვადები

იტალიური საქმე სამ უწყებაზე გადის

იტალიიდან გადმოსვენებისას ოჯახს სამი მთავარი ადგილობრივი უწყება ხვდება: კომუნა (მუნიციპალიტეტი), სადაც გარდაცვალება რეგისტრირდება, ჯანდაცვის ადგილობრივი სამსახური, რომელიც სასახლის მომზადებას ამოწმებს, და პრეფექტურა, რომელიც ქვეყნიდან გატანის ნებართვას გასცემს. მათ შორის რიგითობა მკაცრია: ყოველი შემდეგი ნაბიჯი წინა საბუთს ეყრდნობა. ამიტომ პირველივე დღეებში მთავარია, საქმე ერთმა გამოცდილმა ადგილობრივმა სააგენტომ აიღოს და ქაღალდები სხვადასხვა ხელში არ გაიფანტოს. სწორედ ეს ჯაჭვი განსაზღვრავს საბოლოო ვადასაც.

გარდაცვალების ჩანაწერი კომუნაში

იტალიაში გარდაცვალებას სამოქალაქო მდგომარეობის ოფიცერი (Ufficiale dello stato civile) აღრიცხავს იმ კომუნაში, სადაც ადამიანი გარდაიცვალა. შეტყობინებას, როგორც წესი, საავადმყოფო ან სარიტუალო სააგენტო აკეთებს, ხოლო სიკვდილს მანამდე ექიმი ადასტურებს. ჩანაწერის საფუძველზე კომუნა გასცემს გარდაცვალების აქტიდან ამონაწერს ან ცნობას (estratto dell'atto di morte), რომელიც შემდგომ ყველა ეტაპზე დაგჭირდებათ. სჯობს, სააგენტოს თავიდანვე სთხოვოთ რამდენიმე ეგზემპლარი: ერთი აპოსტილისთვის, ერთი საკონსულოსთვის და ერთი სადაზღვევო ან საბანკო საკითხებისთვის, რომ მოგვიანებით ხელახლა არ მოგიწიოთ მიმართვა.

პროკურატურა და გამოძიება უეცარი სიკვდილისას

თუ გარდაცვალება ავარიას, სამუშაო ადგილზე მომხდარ შემთხვევას ან გაურკვეველ გარემოებას უკავშირდება, საქმეში რესპუბლიკის პროკურატურა (Procura della Repubblica) ერთვება. ასეთ დროს ცხედარი სასამართლო ხელისუფლების განკარგულებაშია, და სანამ პროკურორი გაცემაზე თანხმობას არ მისცემს, არც დაკრძალვა და არც გადასვენება შეუძლებელია. ვადას აქ გამოძიება განსაზღვრავს და არა ოჯახი ან სააგენტო. ოჯახისთვის სასარგებლოა, ადგილზე მყოფმა ნაცნობმა ან ადვოკატმა საქმის ნომერი და პასუხისმგებელი პირის სახელი გაიგოს, რათა შემდეგ ყოველდღიური კითხვები ერთ წყაროს მიემართოს.

იტალიური სარიტუალო სააგენტოს როლი

იტალიაში ცხედრის მოვლას, მორგიდან გაყვანას და საბუთების წარდგენას სარიტუალო სააგენტო (impresa di onoranze funebri) ასრულებს. ის კომუნასთან ურთიერთობს, ორგანიზებას უწევს ბალზამირებას და სასახლის დალუქვას, აგროვებს ნებართვებს და ჯავშნის კარგო ადგილს. ოჯახმა უნდა იცოდეს, რომ საავადმყოფოს დერეფანში შემოთავაზებული პირველივე სააგენტოს არჩევა სავალდებულო არ არის. სჯობს, ხელშეკრულებას ხელი მოაწეროთ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც საქართველოში მიმღებ ბიუროსთან შეთანხმდებით, ვინ რა ნაწილს ფარავს, რომ ერთი და იგივე სამუშაო ორჯერ არ გადაიხადოთ.

საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობა იტალიაში

საქართველოს იტალიაში აქვს საელჩო რომში და გენერალური საკონსულოები, მათ შორის მილანსა და ბარიში. ოჯახმა ან მისმა წარმომადგენელმა პირველივე დღეებში უნდა აცნობოს გარდაცვალების შესახებ იმ წარმომადგენლობას, რომლის სამოქმედო არეალშიც მოხდა შემთხვევა. საკონსულო ადასტურებს გარდაცვლილის მოქალაქეობას, ეხმარება პირადობის საკითხში, თუ პასპორტი დაკარგულია, და გასცემს თანხმობას ცხედრის საქართველოში შემოტანაზე. მისამართებსა და მიღების საათებს აქ არ ვუთითებთ, რადგან ისინი იცვლება: გადაამოწმეთ საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურ გვერდზე.

ნებართვა პრეფექტურიდან და კონსულის თანხმობა

იტალიის კანონმდებლობის მიხედვით, ცხედრის იმ ქვეყანაში გატანა, რომელიც 1937 წლის ბერლინის კონვენციის მხარე არ არის, პრეფექტის ნებართვით ხდება. საქართველო ამ კონვენციაში არ მონაწილეობს, ამიტომ სააგენტო პრეფექტურას წარუდგენს სამ ძირითად საბუთს: დანიშნულების ქვეყნის, ანუ საქართველოს, საკონსულო ორგანოს თანხმობას (nulla osta), ჯანდაცვის ადგილობრივი სამსახურის ცნობას, რომ სასახლე წესების დაცვით არის მომზადებული, და სამინისტროს მიერ მოთხოვნილ სხვა დოკუმენტებს. ზოგ რეგიონში ეს უფლებამოსილება შესაძლოა კომუნას გადაეცა, ამიტომ კონკრეტული პროცედურა სააგენტოსთან დააზუსტეთ.

სტრასბურგის შეთანხმება და იტალია

ხშირად გვეკითხებიან, ამარტივებს თუ არა საქმეს 1973 წლის სტრასბურგის შეთანხმება ცხედრების გადასვენების შესახებ. ევროპის საბჭოს ხელშეკრულებების მონაცემებით, იტალია ამ შეთანხმების მონაწილე არ არის, ის ძველი, 1937 წლის ბერლინის კონვენციით ხელმძღვანელობს. საქართველოც არც ერთ მათგანში არ მონაწილეობს. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ ერთიანი საერთაშორისო „საპასპორტო“ ფორმა აქ ავტომატურად არ მუშაობს და თითოეულ ეტაპზე, განსაკუთრებით საკონსულო თანხმობაზე, ცალკე მუშაობა სჭირდება. ამიტომაა იტალიური საქმე მეზობელ ქვეყნებთან შედარებით უფრო მეტ დროსა და კომუნიკაციას მოითხოვს.

საბუთების ჩამონათვალი: ვინ რას გასცემს

აპოსტილი და ქართული თარგმანი

იტალია და საქართველო ორივე 1961 წლის ჰააგის კონვენციის მხარეა, ამიტომ იტალიური საჯარო დოკუმენტი საქართველოში აპოსტილით მოქმედებს და საკონსულო ლეგალიზაცია არ სჭირდება. სამოქალაქო აქტებზე აპოსტილს პრეფექტურა სვამს, ხოლო ნოტარიუსის ან სასამართლოს მიერ ხელმოწერილ საბუთებზე სხვა ორგანო, პროკურატურა. გაითვალისწინეთ, რომ გარდაცვლილის შესახებ დოკუმენტზე აპოსტილი ზოგ პრეფექტურაში ადგილზევე არ ისმება: მოითხოვება წერილობითი განაცხადი და ახლობლობის დასაბუთება. იტალიური ტექსტი ქართულად ითარგმნება და თარგმანი ნოტარიულად მოწმდება, რაც თბილისშიც შეიძლება გაკეთდეს.

ბალზამირება და ორმაგი სასახლე

საზღვარგარეთ გასაგზავნი ცხედარი იტალიაში ორმაგ სასახლეში თავსდება: შიგნით ლითონის, ჩვეულებრივ თუთიის, ჰერმეტულად შედუღებული ყუთი, გარეთ კი მყარი ხის სასახლე. ჯანდაცვის სამსახური ამ პროცესს ამოწმებს და გასცემს ცნობას, რომელიც პრეფექტურისთვის აუცილებელია. ბალზამირება ცხედარს გზისთვის ამზადებს და საქართველოში ბოლო გამომშვიდობების შესაძლებლობასაც ზრდის. თუ გარდაცვალება ინფექციურ დაავადებას უკავშირდება, დამატებითი სანიტარული პირობები მოქმედებს და სასახლის გახსნა შემდგომში შეიძლება აიკრძალოს. ამ საკითხს სააგენტო პირველივე დღეს ამოწმებს.

რამდენ დღეში ჩამოდის სასახლე

ჩვეულებრივ შემთხვევაში, როცა გამოძიება საჭირო არ არის, იტალიური ეტაპი რამდენიმე დღიდან დაახლოებით ერთ კვირამდე გრძელდება. ყველაზე ხანგრძლივი რგოლი, როგორც წესი, საკონსულო თანხმობა და პრეფექტურის ნებართვაა, ხოლო შაბათ-კვირა და იტალიური დღესასწაულები უწყებების მუშაობას აჩერებს. პატარა ქალაქიდან ან კუნძულიდან, მაგალითად სიცილიიდან ან სარდინიიდან, დამატებითი ადგილობრივი გადაყვანაც ემატება. პროკურატურის მონაწილეობისას ვადას გამოძიება განსაზღვრავს და ის შეიძლება რამდენიმე კვირამდე გაიზარდოს. ზუსტ პროგნოზს სააგენტო მას შემდეგ იძლევა, რაც ყველა საბუთი ხელთ აქვს.

ფრენა: კარგო და ტრანზიტი

იტალიიდან სასახლე საქართველოში საჰაერო კარგოთი მოდის, პირდაპირი ან სატრანზიტო რეისით, ეს კი იმაზეა დამოკიდებული, რომელი აეროპორტიდან და რომელ დღეს არის თავისუფალი ადგილი. სასახლე სამგზავრო ბარგი არ არის: ის ცალკე ზედნადებით, სპეციალური შეფუთვით მიდის და ჩამოსვლის აეროპორტში მას მიმღები ბიურო იბარებს. ოჯახის წევრს შეუძლია იმავე რეისით ან სხვა ფრენით იმგზავროს, თუმცა ეს სავალდებულო არ არის. ტრანზიტის შემთხვევაში სააგენტო ამოწმებს, იღებს თუ არა გადამზიდველი ასეთ ტვირთს და რამდენ ხანს დგას სასახლე შუალედურ აეროპორტში.

კრემაცია იტალიაში და ურნის გადმოტანა

იტალიაში კრემაცია კანონით ნებადართულია. ნებართვას კომუნის სამოქალაქო მდგომარეობის ოფიცერი გასცემს გარდაცვლილის გამოხატული ნების ან, მისი არარსებობისას, მეუღლის ან უახლოესი ნათესავების თანხმობის საფუძველზე. ურნის ტრანსპორტირება ცხედრისთვის დადგენილ სანიტარულ მოთხოვნებს არ ექვემდებარება, ამიტომ ეს გზა ხშირად უფრო იაფი და სწრაფია, თუმცა ურნასაც თან ახლავს კრემაციის ცნობა და გარდაცვალების დოკუმენტი. გადაწყვეტილებამდე ღირს მღვდელთან საუბარი, რადგან ქართულ ტრადიციაში დაკრძალვა მიღებული ფორმაა. დეტალები იხილეთ გვერდზე კრემაცია.

ხარჯის დაფარვა: დაზღვევა, დამსაქმებელი, სახელმწიფო

თუ გარდაცვლილს სამოგზაურო ან სიცოცხლის დაზღვევა ჰქონდა, პოლისის ნომერი პირველივე დღეს მოძებნეთ: სადაზღვევო ასისტანსი ხშირად თავად ირჩევს სააგენტოს და მოგვიანებით ჩართვა ანაზღაურებას ართულებს. ოფიციალურად დასაქმებულის შემთხვევაში იკითხეთ, აქვს თუ არა დამსაქმებელს ან მის სადაზღვევო კომპანიას შესაბამისი პირობა. საქართველოში მოქმედებს საზღვარგარეთ გარდაცვლილი მოქალაქის გადმოსვენების ხარჯების ანაზღაურების სახელმწიფო წესი: განაცხადი საგარეო საქმეთა სამინისტროში ან საკონსულოში შედის, ხოლო ოჯახის შემოსავალთან დაკავშირებული პირობები და ვადები წინასწარ დააზუსტეთ.

ოჯახის საქმე საქართველოში, სანამ სასახლე გზაშია

სანამ იტალიაში ნებართვები ფორმდება, ოჯახი თბილისში ამზადებს ყველაფერს, რაც სასახლის ჩამოსვლაზე არ არის დამოკიდებული: სასაფლაოს, ეკლესიას, ქელეხის ადგილს და დახვედრის გეგმას. თბილისის აეროპორტში სასახლე საბაჟო გაფორმების შემდეგ გაიცემა, ამიტომ მიმღები ბიუროს ბროკერი ზედნადებსა და თანმხლებ საბუთებს წინასწარ ამოწმებს. გლოვის დღეების შემდეგ იტალიური ამონაწერი, აპოსტილითა და დამოწმებული თარგმანით, იუსტიციის სახლს წარედგინება, რომელიც მის საფუძველზე ქართულ ჩანაწერს ქმნის და მოწმობას გასცემს. ამ ეტაპს საბუთების მოგვარების ფარგლებში ჩვენ ვასრულებთ.

ჩვენი თანამშრომლობა იტალიელ კოლეგებთან და ფასები

იტალიის დიდ ქალაქებში ვთანამშრომლობთ ადგილობრივ სააგენტოებთან, რომლებიც ქართულ საქმეებს იცნობენ: იციან, რომ საკონსულო თანხმობა დროულად უნდა ითხოვონ და თარგმანისთვის საჭირო ორიგინალები ცალკე შეინახონ. ჩვენ ვკოორდინირებთ ორივე მხარეს, ოჯახს ვაწვდით ერთ ხარჯთაღრიცხვას და ყოველდღიურ ინფორმაციას. ევროკავშირიდან, მათ შორის იტალიიდან, სრული რეპატრიაცია 5 500 ₾-დან იწყება. თუ იტალიური მხარე ოჯახმა ან მეგობრებმა თავად მოაგვარეს, მხოლოდ აეროპორტში დახვედრა და საბაჟო გაფორმება 600 ₾-დან ღირს.

შეცდომები, რომლებიც ვადას ახანგრძლივებს

• სააგენტოს არჩევა ისე, რომ არავინ იცის, ვინ ითხოვს საქართველოს კონსულის თანხმობას;
• კომუნიდან მხოლოდ ერთი ამონაწერის აღება, რომელიც შემდეგ აპოსტილზე ან საკონსულოში რჩება;
• გარდაცვლილის პასპორტის ან პირადობის დაკარგვა, რაც მოქალაქეობის დადასტურებას აყოვნებს;
• სადაზღვევო პოლისის გვიან აღმოჩენა, როცა ხარჯი უკვე გადახდილია;
• დაკრძალვის თარიღის გამოცხადება მანამდე, სანამ კარგო რეისი დადასტურდება.

ხშირად დასმული კითხვები