ცხედრის ჩამოსვენება გერმანიიდან: საბუთები და ვადები

Standesamt: რეგისტრაცია მესამე სამუშაო დღემდე

გერმანიაში გარდაცვალება უნდა ეცნობოს იმ ადგილის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურს (Standesamt), სადაც ადამიანი გარდაიცვალა, არაუგვიანეს მესამე სამუშაო დღისა; შაბათი ამ ანგარიშში სამუშაო დღედ არ ითვლება. თუ სიკვდილი საავადმყოფოში ან მოხუცთა სახლში მოხდა, შეტყობინებას დაწესებულება თავად აგზავნის. სახლში გარდაცვალებისას ეს ვალდებულება თანაცხოვრებ ოჯახის წევრებს ან შემსწრე პირს ეკისრება. რეგისტრაციის შემდეგ Standesamt გასცემს გარდაცვალების მოწმობას (Sterbeurkunde), რომელზეც შემდგომი ყველა ნაბიჯია აგებული.

ექიმის ცნობა და რეესტრის მოთხოვნები

რეგისტრაციისთვის საჭიროა ექიმის მიერ შევსებული გარდაცვალების ცნობა (Todesbescheinigung), რომელიც ცხედრის დათვალიერების შემდეგ ივსება და კონფიდენციალურ ნაწილში სიკვდილის მიზეზს შეიცავს. რეესტრი ამას გარდა ითხოვს გარდაცვლილის პასპორტს, დაბადების მოწმობას და, დაქორწინებულის შემთხვევაში, ქორწინების მოწმობას; უცხოეთში დაბადებულისთვის, როგორც წესი, საერთაშორისო ფორმის ან ნათარგმნი ეროვნული მოწმობა მოითხოვება. ამიტომ ოჯახს თბილისიდანვე ვთხოვთ, ქართული დაბადებისა და ქორწინების მოწმობები მოიძიოს, რომ გერმანულმა სამსახურმა რეგისტრაცია ქაღალდის მოლოდინში არ გადადოს.

Bestatter: ადგილობრივი ბიუროს როლი

გერმანელი სარიტუალო მეწარმე (Bestatter) ოჯახის მთავარი დასაყრდენია ადგილზე. მას შეუძლია ოჯახის სახელით შეატყობინოს გარდაცვალება Standesamt-ს, გამოითხოვოს მოწმობის ეგზემპლარები, ცხედარი წესების დაცვით მოათავსოს სასახლეში და შეიტანოს განაცხადი გადასვენების დოკუმენტზე. სწორედ Bestatter არის, ჩვეულებრივ, Leichenpass-ის განმცხადებელი. ჩვენი პარტნიორები გერმანიის სხვადასხვა მიწაში მუშაობენ და საქართველოს მიმართულება კარგად იციან, ამიტომ ოჯახს არ უწევს გერმანულ ბიუროს თავად აუხსნას, რას ითხოვს ქართული საზღვარი და საბაჟო.

Leichenpass: ცხედრის „პასპორტი"

გერმანიის ფარგლებს გარეთ ცხედრის გადასვენება მხოლოდ ცხედრის პასპორტით (Leichenpass) შეიძლება. ეს მრავალენოვანი დოკუმენტია, გერმანულ, ინგლისურ, ფრანგულ და იტალიურ ენებზე, და ის სასახლეს მთელ გზაზე თან ახლავს. მის მისაღებად, როგორც წესი, წარედგინება ექიმის ცნობა Standesamt-ის აღნიშვნით, რომ გარდაცვალება დარეგისტრირდა, Sterbeurkunde და ბიუროს დასტური, რომ ცხედარი სასახლეში სათანადოდ მოთავსდა და გადაზიდვის პირობები დაცულია. თუ ბალზამირება ჩატარდა, მისი ცნობაც ერთვის. მოსაკრებელს ადგილობრივი უწყება ადგენს.

გამცემი უწყება მიწების მიხედვით

გერმანიაში სარიტუალო კანონმდებლობა ფედერალურ მიწებს ეკუთვნის, ამიტომ Leichenpass-ის გამცემიც მიწიდან მიწამდე იცვლება. ბავარიაში მას ის მუნიციპალიტეტი გასცემს, სადაც გადასვენება იწყება, ბრემენში განაცხადს სასამართლო მედიცინის ინსტიტუტი იღებს, სხვაგან კი ამ ფუნქციას ჯანდაცვის სამსახური (Gesundheitsamt) ან სხვა ადგილობრივი ორგანო ასრულებს. მოსაკრებელიც ადგილობრივად დგინდება; ბრემენში, მაგალითად, ის ამ დროისთვის ოცდაათ ევროს არ აღემატება. ოჯახს ამ სხვაობაში გარკვევა არ სჭირდება, რადგან კონკრეტულ ქალაქში სწორ ფანჯარას ადგილობრივი Bestatter იცნობს.

არაბუნებრივი სიკვდილი და პროკურატურა

თუ ექიმი სიკვდილს ბუნებრივად ვერ აღიარებს, მაგალითად ავარიის, სამუშაო ტრავმის ან გაურკვეველი გარემოების დროს, საქმეში პოლიცია და პროკურატურა (Staatsanwaltschaft) ერთვება. ასეთ შემთხვევაში Leichenpass მხოლოდ მას შემდეგ გაიცემა, რაც პროკურატურა ცხედარს გაათავისუფლებს და შესაბამის ნებართვას მისცემს; ზოგჯერ ინიშნება სასამართლო-სამედიცინო გაკვეთაც. ამ დღეებში ბიუროსა და ოჯახს ლოდინის მეტი არაფერი შეუძლიათ, თუმცა ჩვენი პარტნიორი უწყებასთან კონტაქტს ინარჩუნებს, რომ გათავისუფლებისთანავე დანარჩენი ქაღალდები დაუყოვნებლივ შევიდეს წარმოებაში.

დაკრძალვის ვადები და ცხედრის შენახვა

რამდენ დღეში უნდა დაიკრძალოს ან გადასვენდეს ცხედარი, ამას გერმანიაში თითოეული მიწის სარიტუალო კანონი განსაზღვრავს, და ეს ვადები ერთმანეთს არ ემთხვევა; ზოგმა მიწამ ბოლო წლებში ძველი მინიმალური ლოდინის წესიც გააუქმა ან შეარბილა. საზღვარგარეთ გაგზავნისას ოჯახის მთავარი საზრუნავი ის კი არ არის, რომ რომელიმე ვადაში „ჩაეტიოს", არამედ ის, რომ ცხედარი ლოდინის განმავლობაში გაგრილებულ კამერაში ინახებოდეს. ამ დღეების ღირებულება ხარჯთაღრიცხვაში ცალკე სტრიქონად ჩანს, რომ ოჯახმა იცოდეს, რამდენი დღე დასჭირდა და რატომ.

სტრასბურგის შეთანხმება და გერმანია

ევროპის საბჭოს 1973 წლის შეთანხმება ცხედრების გადასვენების შესახებ ერთიან სამგლოვიარო საშვს აწესებს და მის მონაწილე ქვეყნებს შორის პროცედურას ამარტივებს. გერმანიამ ამ შეთანხმებას 1974 წელს მოაწერა ხელი, მაგრამ რატიფიცირება არ მოუხდენია, და საქართველოც მის მონაწილეებს შორის არ არის. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ გერმანიიდან საქართველოსკენ საბუთების საფუძველი გერმანული Leichenpass და ქართული მხარის მოთხოვნებია და არა სტრასბურგის ერთიანი ფორმა. თუ მარშრუტი გადაჯდომას მოითხოვს, ტრანზიტული ქვეყნის პირობებსაც ცალკე ვამოწმებთ.

აპოსტილი გერმანულ მოწმობაზე

გერმანია ჰააგის 1961 წლის კონვენციის მონაწილეა 1966 წლიდან. როცა საქართველო 2007 წელს შეუერთდა, გერმანიამ თავდაპირველად შეპასუხება გამოთქვა, მაგრამ 2010 წელს გაიწვია, და მას შემდეგ ორ ქვეყანას შორის აპოსტილი მოქმედებს. ამიტომ Sterbeurkunde-ს საქართველოში წარსადგენად საკონსულო ლეგალიზაცია აღარ სჭირდება: საკმარისია აპოსტილი, რომელსაც მიწის შესაბამისი კომპეტენტური უწყება სვამს. რომელი ორგანოა ეს კონკრეტულ ქალაქში და რამდენ დღეს მოითხოვს, ამას Bestatter ან ჩვენი პარტნიორი წინასწარ დააზუსტებს.

საქართველოს საელჩო ბერლინში

საქართველოს მოქალაქის გარდაცვალებისას ბიურო ან ოჯახი საქართველოს საელჩოს ბერლინში ან მის საკონსულო სამსახურს უკავშირდება. საკონსულო განსაკუთრებით მაშინ გამოგადგებათ, როცა ახლობლის ქართული პასპორტი ვერ მოიძებნა და მისი პიროვნება ქართული რეესტრის მონაცემებით უნდა დადასტურდეს, ან როცა გერმანიაში მცხოვრებ ნათესავს მინდობილობის გაფორმება სჭირდება. ზოგ შემთხვევაში საკონსულოს ცნობა სასახლის შემოტანის პაკეტის ნაწილი ხდება. ამ ნაბიჯს გერმანული ქაღალდების პარალელურად ვაწარმოებთ, რომ ერთი მეორის დასრულებას არ ელოდებოდეს.

მომზადება გზისთვის: Einsargung და ბალზამირება

Leichenpass-ის ერთ-ერთი პირობა სასახლეში სათანადოდ მოთავსების (Einsargung) დასტურია. შორ მანძილზე და ავიარეისით გადასვენებისას ცხედარი, როგორც წესი, ჰერმეტულად დახურულ ლითონის, ხშირად თუთიის, შიდა სასახლეში თავსდება, რომელიც გარე ხის სასახლეშია ჩასმული. ბალზამირება ანელებს სხეულის ცვლილებებს და ოჯახს საქართველოში ღია სასახლით გამოთხოვების შესაძლებლობას უნარჩუნებს, ამიტომ ცალკე ცნობით ფორმდება. ამ პროცედურის შესახებ დაწვრილებით წაიკითხეთ გვერდზე ბალზამირება.

გზა თბილისამდე

გერმანიიდან ცხედარი, უმეტესად, ავიაკარგოთი მოდის, დიდი აეროპორტიდან პირდაპირი ან გადაჯდომიანი რეისით, იმის მიხედვით, რომელი ავიაკომპანია იღებს ადამიანის ნეშტს სასურველ დღეს. სახმელეთო გზა რამდენიმე ქვეყანას კვეთს, თითოეულ საზღვარზე საკუთარი შემოწმებით, ამიტომ იშვიათად ირჩევა. თუ დაკრძალვა დასავლეთ საქართველოშია, ვამოწმებთ, შესაძლებელია თუ არა კარგოს მიღება ქუთაისში კონკრეტული რეისისთვის. მარშრუტს ოჯახთან ერთად ვარჩევთ, ფასისა და ჩამოსვლის თარიღის გათვალისწინებით, და რეისის მონაცემებს წინასწარ გიგზავნით.

კრემაცია გერმანიაში

გერმანიაში კრემაციამდე ტარდება მეორე სამედიცინო დათვალიერება, რომელიც პირველი ექიმის დასკვნას გადაამოწმებს. ბევრ მიწაში მოქმედებს სასაფლაოზე დაკრძალვის ვალდებულება (Friedhofszwang), რომელიც ფერფლზეც ვრცელდება, ამიტომ ურნა ნათესავს გერმანიის შიგნით ხშირად პირადად არ გადაეცემა. საზღვარგარეთ გაგზავნისას ურნის გადაცემისა და ტრანსპორტის წესს Bestatter აწყობს, და ის ხშირად უშუალოდ მიმღებ ბიუროს ეგზავნება. თბილისში ურნას ჩვენ ვიბარებთ და შემდეგ ნაბიჯებს ოჯახთან ერთად ვგეგმავთ; დეტალები იხილეთ გვერდზე კრემაცია.

თარგმანი და ქართული რეგისტრაცია

გერმანული მოწმობა და აპოსტილი ქართულად უნდა ითარგმნოს და ნოტარიულად დამოწმდეს, სანამ იუსტიციის სახლს წარედგინება. Sterbeurkunde-ში ქართული გვარი ხშირად გერმანული ტრანსლიტერაციით წერია, რომელიც პასპორტის ლათინურ ჩანაწერს არ ემთხვევა: მაგალითად, „Tschchikwischwili" და „Chkhikvishvili" ერთი და იგივე გვარია. ასეთ სხვაობას თარჯიმანთან ერთად ვხსნით, რომ რეგისტრაციისას გაუგებრობა არ წარმოიშვას. რეგისტრაციის შემდეგ ოჯახი ქართულ გარდაცვალების მოწმობას იღებს, რომელიც სამკვიდრო და ბანკის საქმეებისთვის დასჭირდება.

დაზღვევა, დამსაქმებელი და ხარჯის დაფარვა

გერმანიაში მუშაობის ან სწავლის პერიოდში ბევრს აქვს ჯანმრთელობის ან სამოგზაურო დაზღვევა, ზოგს კი სიცოცხლის ან სამგლოვიარო ხარჯების კერძო პოლისი. გადაამოწმეთ, ფარავს თუ არა რომელიმე მათგანი სამშობლოში გადასვენებას, და აცნობეთ კომპანიას ბიუროს შერჩევამდე, რადგან ზოგი სადაზღვევო საკუთარ პარტნიორს ნიშნავს. სამუშაო ადგილზე მომხდარი უბედური შემთხვევისას დამსაქმებელს წერილობით ჰკითხეთ, რომელი დაზღვევა ერთვება. თუ ოჯახის შემოსავალი მცირეა, შეამოწმეთ საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მეშვეობით მოქმედი სახელმწიფო ანაზღაურების პირობებიც.

ოჯახი საქართველოში: ლოდინის დღეები

გერმანული მხარის დასრულებას ოჯახს ხელდაკრეფილი ლოდინი არ სჭირდება. ამ დღეებში შეგიძლიათ შეარჩიოთ სასაფლაო ან საოჯახო ნაკვეთი, შეუთანხმდეთ მღვდელს, მოამზადოთ ფოტო ნეკროლოგისთვის და გადაწყვიტოთ, სად მიიღებთ სამძიმარს. ასევე გააფორმეთ ნოტარიული მინდობილობა და მოიძიეთ ნათესაობის დამადასტურებელი საბუთები. დაკრძალვის თარიღის გამოცხადება გადადეთ იქამდე, სანამ კარგოს ჯავშანი არ დადასტურდება: გერმანიიდან ფრენა მოკლეა, მაგრამ Leichenpass-ის ან პროკურატურის ნებართვის ერთდღიანი დაგვიანებაც საკმარისია, რომ გეგმა შეიცვალოს.

ფასი და დახვედრა თბილისში

ჩამოსვენება გერმანიიდან, ისევე როგორც ევროკავშირის სხვა ქვეყნებიდან, 5 500 ₾-დან იწყება. თანხას ზრდის ქალაქის დაშორება დიდი აეროპორტიდან, ცხედრის შენახვის დღეები პროკურატურის ნებართვის მოლოდინში და კონკრეტული რეისის კარგო ტარიფი. თუ გერმანიაში ყველაფერი ნათესავებმა ან მათ მიერ შერჩეულმა Bestatter-მა მოაგვარა, თბილისის აეროპორტში დახვედრა, საბაჟო გაფორმება და კატაფალკით გადაყვანა ცალკე 600 ₾-დან ღირს. სრული მომსახურების შემადგენლობა აღწერილია გვერდზე რეპატრიაცია.

ხშირად დასმული კითხვები