ცხედრის ჩამოსვენება რუსეთიდან: საბუთები და მარშრუტი

სამედიცინო ცნობა: პირველი ქაღალდი

რუსეთში ყველაფერი იწყება გარდაცვალების სამედიცინო ცნობით (медицинское свидетельство о смерти), რომელსაც სამედიცინო დაწესებულება გასცემს. თუ ადამიანი საავადმყოფოში გარდაიცვალა, ცნობას იქვე ამზადებენ; სახლში გარდაცვალებისას ექიმი ცხედარს ათვალიერებს და ცნობა მისი დასკვნის შემდეგ ფორმდება. მოულოდნელი, ძალადობრივი ან გაურკვეველი სიკვდილის დროს ცხედარი სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზაზე გადადის, და ცნობასაც ექსპერტი გასცემს. ეს დოკუმენტი ჯერ არ არის ოფიციალური მოწმობა, მაგრამ მის გარეშე რეგისტრაცია ვერ დაიწყება.

რეგისტრაცია ზაგს-ში

რუსეთის კანონით, გარდაცვალების შესახებ განცხადება ზაგს-ში (ЗАГС) ან მრავალფუნქციურ სამომსახურეო ცენტრში უნდა გაკეთდეს არაუგვიანეს სამი დღისა გარდაცვალებიდან ან ცხედრის აღმოჩენიდან. ამის ვალდებულება აქვს მეუღლეს, ოჯახის სხვა წევრებს, შემსწრე პირს ან სამედიცინო დაწესებულებას, თუ სიკვდილი იქ მოხდა. ზაგს-ს წარედგინება სამედიცინო ცნობა და გარდაცვლილის პირადობის დოკუმენტი. რეგისტრაციის შემდეგ გაიცემა გარდაცვალების მოწმობა (свидетельство о смерти), რომელიც საქართველოში წასაღები ყველა საბუთის ძირითადი ნაწილია.

რუსული სარიტუალო სააგენტოს როლი

ადგილზე საქმეს რუსული სარიტუალო სააგენტო ატარებს. ის იბარებს ცხედარს მორგიდან, ოჯახის ან მინდობილი პირის სახელით ურთიერთობს ზაგს-თან, ასრულებს ბალზამირებას, ამზადებს სასახლეს და აგროვებს სატრანსპორტო ქაღალდებს. დიდ ქალაქებში ბევრი სააგენტო მუშაობს, თუმცა ყველას არ აქვს ქართულ მიმართულებაზე გამოცდილება და ზემო ლარსზე მისასვლელი სატრანსპორტო საშუალება. ჩვენი პარტნიორები საქართველოს მიმართულებით რეგულარულად მუშაობენ და იციან, რომელი ქაღალდი მოითხოვება ორივე მხარეს, ამიტომ ოჯახს რუსულ და ქართულ უწყებებს შორის შუამავლობა არ უწევს.

საქართველოს ინტერესების სექცია მოსკოვში

რადგან საქართველოს საელჩო რუსეთში არ მოქმედებს, საქართველოს მოქალაქეებს საკონსულო საკითხებში ემსახურება საქართველოს ინტერესების სექცია შვეიცარიის საელჩოსთან მოსკოვში. ის რუსეთის, საქართველოსა და შვეიცარიის შეთანხმებით 2009 წლის 5 მარტს გაიხსნა და საქართველოს ყოფილი საელჩოს შენობაში მდებარეობს. სექცია საქართველოს მოქალაქეებს საბუთებთან დაკავშირებულ საკონსულო მომსახურებას უწევს და სასწრაფო შემთხვევებისთვის მორიგე კონტაქტიც აქვს. გარდაცვალების დროს მისი ჩართვა საჭიროა ვინაობის დადასტურების, მინდობილობისა და ქართული მხარისთვის საჭირო ცნობების საკითხებში.

საკონსულო ნაბიჯი შორეული რეგიონიდან

ინტერესების სექცია მხოლოდ მოსკოვშია, ხოლო ქართველები რუსეთის ბევრ რეგიონში ცხოვრობენ, ციმბირიდან ჩრდილოეთ კავკასიამდე. ოჯახს ხშირად ეშინია, რომ მოსკოვში ჩასვლა მოუწევს, თუმცა ბევრი საკითხი დისტანციურადაც წყდება: სექციას აქვს ონლაინ კონსულტაციის საათები და ელფოსტა, ხოლო საბუთების ასლების გაზიარება მიმოწერით არის შესაძლებელი. როდის არის პირადი ვიზიტი აუცილებელი, ეს კონკრეტულ მომსახურებაზეა დამოკიდებული. ჩვენ ოჯახს ვეხმარებით, წინასწარ გაარკვიოს, რომელი ნაბიჯი მოითხოვს ხელმოწერას ადგილზე და რომელი შეიძლება თბილისიდან მოგვარდეს.

აპოსტილი ზაგს-ის მოწმობაზე

რუსეთიც და საქართველოც ჰააგის 1961 წლის აპოსტილის კონვენციის მონაწილეები არიან, და კონვენციის ოფიციალურ ჩანაწერებში საქართველოს მიერთების საწინააღმდეგო რუსულ შეპასუხებას არ ვხვდებით. შესაბამისად, რუსული მოწმობა საქართველოში აპოსტილით გამოიყენება. რუსეთის აპოსტილის კანონით, ზაგს-ის მიერ გაცემულ დოკუმენტებზე აპოსტილს თავად ზაგს-ის სისტემის კომპეტენტური ორგანო სვამს. მოთხოვნა შეიძლება შეიტანოთ პირადად, სახელმწიფო სერვისების პორტალით ან ფოსტით, და მასზე სახელმწიფო ბაჟი იხდება. მოთხოვნისას დედანი წარედგინება და არა ასლი.

სატრანსპორტო და სანიტარული საბუთები

საზღვარზე და ავიაკომპანიაში სასახლეს, როგორც წესი, თან ახლავს:

• ზაგს-ის გარდაცვალების მოწმობა აპოსტილით;
• სამედიცინო ცნობა ან მისი დამოწმებული ასლი;
• სანიტარულ-ეპიდემიოლოგიური ცნობა, რომ გარდაცვალება საშიშ ინფექციას არ უკავშირდება;
• ბალზამირების ცნობა;
• თუთიის სასახლის დალუქვის აქტი და ცნობა, რომ მასში უცხო საგნები არ დევს;
• გარდაცვლილის პასპორტი, თუ ის ხელმისაწვდომია;
• საკონსულო ან სხვა ცნობა, რომელსაც ქართული მხარე კონკრეტულ შემთხვევაში ითხოვს.

ჩამონათვალი რეგიონისა და მარშრუტის მიხედვით შეიძლება განსხვავდებოდეს, ამიტომ მას ყოველ ჯერზე პარტნიორთან ერთად ვადარებთ.

ბალზამირება და დალუქული სასახლე

რუსეთიდან გზა ხშირად გრძელია: ციმბირიდან ან ურალიდან სახმელეთო მარშრუტი რამდენიმე დღე გრძელდება, ავიარეისით კი ტრანზიტი და ლოდინიც ემატება. ამიტომ ცხედარი ბალზამირდება და თავსდება ჰერმეტულად დალუქულ თუთიის სასახლეში, რომელიც, თავის მხრივ, ხის სასახლეში ან სატრანსპორტო ყუთშია მოთავსებული. ასეთი მომზადება ორივე ქვეყნის სანიტარულ მოთხოვნას პასუხობს და ზაფხულის სიცხეშიც ცხედარს იცავს. ბალზამირების შესახებ მეტი წაიკითხეთ გვერდზე ბალზამირება.

სახმელეთო მარშრუტი ზემო ლარსის გავლით

რუსეთსა და საქართველოს შორის ძირითადი სახმელეთო გადასასვლელია ზემო ლარსი (Верхний Ларс) ჩრდილოეთ ოსეთის მხარეს, რომელსაც ქართული მხრიდან ყაზბეგის გამშვები პუნქტი ხვდება. იქიდან გზა დარიალის ხეობით, სტეფანწმინდითა და ჯვრის უღელტეხილით, საქართველოს სამხედრო გზით, თბილისისკენ მიდის. სამხრეთ რუსეთიდან, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ კავკასიიდან და მის მიმდებარე რეგიონებიდან, ეს გზა ხშირად ყველაზე სწრაფი და იაფია. თუმცა გადასასვლელი დამოკიდებულია ამინდზე: ზამთრის თოვლი, ზვავისა და ღვარცოფის საფრთხე გზას დროებით კეტავს, ზოგჯერ ზაფხულშიც, ამიტომ გასვლამდე გზის მდგომარეობა ყოველთვის მოწმდება.

საზღვრის გადაკვეთა პრაქტიკაში

სასახლიანი სატრანსპორტო საშუალება საზღვარზე ორჯერ გადის შემოწმებას: რუსულ მხარეს გასვლისას და ქართულ მხარეს შემოსვლისას. ორივე პუნქტზე საბუთები დედნებით უნდა იყოს ხელთ, ასლები კი ცალკე საქაღალდეში. რიგები სეზონის მიხედვით იცვლება, და ზოგჯერ რამდენიმე საათი გრძელდება. გამგზავრებამდე ყოველთვის ვამოწმებთ გზის მდგომარეობას ორივე მხარეს. გადაკვეთის შემდეგ სასახლეს ქართულ მხარეს ჩვენი ჯგუფი ხვდება, ან თბილისამდე პარტნიორი მანქანა მოდის, იმის მიხედვით, რაზე შევთანხმდით და რომელი სჯობს კონკრეტულ დღეს.

ავიამარშრუტი

მოსკოვიდან, სანქტ-პეტერბურგიდან და სხვა შორეული ქალაქებიდან, სადაც სახმელეთო გზა რამდენიმე დღეს მოითხოვს, ხშირად ავიაკარგოს ვარჩევთ. ეს შეიძლება იყოს პირდაპირი ან ტრანზიტული რეისი; არჩევანი დამოკიდებულია იმაზე, რომელი გადამზიდავი თანხმდება სასახლის მიღებაზე და როგორია მისი განრიგი კონკრეტულ კვირაში. ტრანზიტის დროს საბუთების ნაკრებს შუალედური ქვეყნის მოთხოვნებსაც ვუსადაგებთ. თბილისის აეროპორტში ჩამოსვლისას სასახლე სატვირთო ტერმინალში იფორმება, ისევე როგორც ნებისმიერი საერთაშორისო კარგო, რის შემდეგაც კატაფალკას გადაეცემა.

კრემაცია რუსეთში და ურნის გადმოტანა

ზოგი ოჯახი ადგილზე კრემაციას ირჩევს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ახლობელი შორეულ რეგიონში გარდაიცვალა და სასახლის გადმოტანა ძალიან გრძელი და ძვირი იქნებოდა. რუსეთის დიდ ქალაქებში კრემატორიუმები მოქმედებს, და კრემაციის შემდეგ ოჯახი იღებს ურნას და კრემაციის ცნობას. ურნის საზღვარზე გადატანისას, როგორც წესი, თან უნდა იქონიოთ გარდაცვალების მოწმობა და კრემაციის დოკუმენტი; კონკრეტული საბაჟო მოთხოვნა სჯობს წინასწარ გადაამოწმოთ. საქართველოში შემდეგ შეგიძლიათ ფერფლის დაკრძალვა ოჯახის საფლავში; იხილეთ ფერფლის დაკრძალვა.

თარგმანი რუსულიდან

რუსული მოწმობა და აპოსტილი საქართველოში წარსადგენად ქართულად უნდა ითარგმნოს და ნოტარიულად დამოწმდეს. აქ ხშირად ჩნდება მამის სახელის საკითხი: რუსულ საბუთებში სახელსა და გვარს თან ახლავს მამის სახელი, ქართულ პასპორტში კი ის არ წერია, და გვარის კირილიცით ჩაწერაც ზოგჯერ ქართულ ფორმას არ ემთხვევა. ამიტომ თარგმანს პასპორტთან ვადარებთ და საჭიროებისას განმარტებას ვურთავთ, რომ იუსტიციის სახლში რეგისტრაცია შეფერხების გარეშე წავიდეს.

მინდობილობა და ხელმოწერები

თუ ოჯახის წევრი რუსეთში არ იმყოფება, სარიტუალო სააგენტოსა და ზაგს-თან ურთიერთობისთვის მინდობილობა სჭირდება. რუსეთში მცხოვრებ ნათესავს ხშირად შეუძლია ადგილზე იმოქმედოს საკუთარი სახელით, თუ ის გარდაცვლილის ახლო ნათესავია და ამას საბუთით ადასტურებს. საქართველოში გაფორმებული მინდობილობა რუსეთში გამოსაყენებლად აპოსტილს და რუსულ თარგმანს მოითხოვს. სანამ რომელიმე ვარიანტს აირჩევთ, ჩვენთან ერთად გადაწყვიტეთ, ვინ იქნება ადგილზე მთავარი ხელმომწერი, რომ ერთი და იგივე ქაღალდი ორჯერ არ გაფორმდეს.

დამსაქმებელი, დაზღვევა და თანამემამულეები

რუსეთში მომუშავე ბევრ ქართველს სამუშაოსთან დაკავშირებული დაზღვევა ან დამსაქმებლის მხარდაჭერა აქვს, განსაკუთრებით სამშენებლო და სატრანსპორტო სფეროში. მოიკითხეთ დამსაქმებელთან, არის თუ არა ასეთი პოლისი და ფარავს თუ არა ის გადასვენებას. ქართული სათვისტომოები და სამრევლოები რუსეთის დიდ ქალაქებში ხშირად აგროვებენ თანხას თანამემამულის ოჯახისთვის. სოციალურად დაუცველ ოჯახებს შეუძლიათ გადაამოწმონ, ვრცელდება თუ არა მათზე საქართველოს სახელმწიფო ანაზღაურების პროგრამა, და როგორ შეიძლება განაცხადის წარდგენა.

ოჯახი საქართველოში: დახვედრა და რეგისტრაცია

სანამ რუსული მხარე საბუთებს ამზადებს, ოჯახს შეუძლია შეარჩიოს სასაფლაო, შეუთანხმდეს ეკლესიას და დაგეგმოს გამოსვენება. სახმელეთო მარშრუტზე დაკრძალვის თარიღი დამოკიდებულია ზემო ლარსზე გადაკვეთის დღეზე, ამიტომ მას მხოლოდ მაშინ ვადასტურებთ, როცა მანქანა საზღვარს მიუახლოვდება. ავიარეისის შემთხვევაში სასახლეს თბილისის აეროპორტში ჩვენი კატაფალკა ხვდება. ბოლო ეტაპზე ნათარგმნ რუსულ მოწმობას იუსტიციის სახლში წარვადგენთ, სადაც უცხოური ჩანაწერის საფუძველზე ქართული მოწმობა გაიცემა.

ფასი და მომსახურების ვარიანტები

ჩამოსვენება რუსეთიდან და დსთ-ის ქვეყნებიდან 4 000 ₾-დან იწყება. თანხაზე ყველაზე მეტად მოქმედებს ქალაქის დაშორება: სამხრეთ რუსეთიდან სახმელეთო გადასვენება და ციმბირიდან ავიაკარგო სხვადასხვა ხარჯია. ასევე ემატება ექსპერტიზაზე ან მორგში შენახვის დღეები. თუ რუსულ მხარეს ოჯახმა თავად მოაგვარა და სასახლე რეისით ჩამოდის, მხოლოდ თბილისის აეროპორტში მიღებისა და საბაჟოს მომსახურება 600 ₾-დან ჯდება; ზემო ლარსზე დახვედრის პირობებს ცალკე შევათანხმებთ. სრული მომსახურება აღწერილია გვერდზე რეპატრიაცია.

ხშირად დასმული კითხვები